Đồng chí Nguyễn Lương Bằng - nhà lãnh đạo tài năng, gương mẫu.

Là thành viên của Ban Chấp hành Trung ương Ðảng, đồng chí Nguyễn Lương Bằng đã cùng các đồng chí lãnh đạo của Ðảng và của Tổng bộ Việt Minh tổ chức cuộc đấu tranh của Nhân dân ta trong một hoàn cảnh hết sức khó khăn chống ách áp bức của hai đế quốc Pháp, Nhật, đối phó với những cuộc khủng bố điên cuồng, đẩy tới cao trào cứu nước. Cùng với Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Ðảng, đồng chí đã tham gia lãnh đạo cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám và là người tham gia sáng lập nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, nhà nước cách mạng đầu tiên trong lịch sử dân tộc, tổ chức cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, là người học trò, đồng chí gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong công tác xây dựng Ðảng, giáo dục đảng viên, chăm lo sự vững vàng của Ðảng về tư tưởng và tổ chức, nhân tố bảo đảm cho mọi thắng lợi của cách mạng trong các giai đoạn lịch sử.

Quá trình hoạt động và cống hiến cho cách mạng của đồng chí Nguyễn Lương Bằng đã góp phần quan trọng vào những thắng lợi to lớn của cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX: thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945, của hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược; thắng lợi của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, xây dựng Nhà nước ta trong sạch, vững mạnh, thực sự là Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân; củng cố, nâng cao niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và con đường cách mạng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn.

Một trong những nhiệm vụ góp phần thực hiện thành công đường lối kháng chiến của Đảng, tăng cường lực lượng của ta, từng bước làm chuyển hóa tương quan lực lượng giữa ta và địch là công tác lĩnh vực kinh tế, tài chính, ngân hàng. Nhiệm vụ quan trọng đó được Đảng trao cho đồng chí Nguyễn Lương Bằng phụ trách, nhất là từ lúc chuẩn bị Tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám đến lúc toàn quốc kháng chiến. Năm 1947, sau khi các cơ quan Trung ương Đảng, Chính phủ di chuyển lên chiến khu Việt Bắc, đồng chí Nguyễn Lương Bằng được cử phụ trách công tác kinh tế, tài chính của Đảng, giữ chức Trưởng Ban Kinh tế - Tài chính Trung ương. Với những đóng góp xuất sắc trong quá trình hoạt động cách mạng nói chung và trong chỉ đạo công tác kinh tế - tài chính của Đảng nói riêng, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng đã bầu đồng chí Nguyễn Lương Bằng làm Ủy viên chính thức Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Năm 1951 khi Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh thành lập Ngân hàng Quốc gia Việt Nam (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam), đồng chí được bổ nhiệm Tổng Giám đốc đầu tiên.

Nhận nhiệm vụ Trưởng ban Kinh tế - Tài chính Trung ương, rồi Tổng Giám đốc Ngân hàng Quốc gia Việt Nam, đồng chí Nguyễn Lương Bằng thấm nhuần sâu sắc tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về kháng chiến lâu dài, vừa kháng chiến vừa kiến quốc, đã chỉ đạo thực hiện nhiều quyết sách hiệu quả, tăng cường tiềm lực quan trọng cho các cuộc kháng chiến bảo vệ nền độc lập của Tổ quốc, xây dựng chủ nghĩa xã hội. Trong những năm phụ trách công tác kinh tế, tài chính của Đảng, Đồng chí đã đề xuất, tổ chức thực hiện những chủ trương, chính sách đúng đắn và sáng tạo về kinh tế, tài chính; xây dựng những cơ sở sản xuất, kinh doanh của tài chính Đảng, góp phần quan trọng vào việc ổn định nền kinh tế nước nhà; bảo đảm khối lượng tài lực to lớn đáp ứng nhu cầu lãnh đạo và hoạt động của Đảng, góp phần đưa sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhân dân ta đến thắng lợi. Đồng chí cũng là người chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ tài chính có phẩm chất và năng lực, đóng góp những cán bộ cốt cán cho các ngành kinh tế và tài chính của Nhà nước. Đảng ta đánh giá: “Đồng chí đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng chính quyền cách mạng, xây dựng nền tài chính của nước ta và tổ chức cuộc kháng chiến chống Pháp”.

Trên cương vị Đại sứ Việt Nam đầu tiên tại Liên Xô và phụ trách cả Đông Âu, đồng chí Nguyễn Lương Bằng đã tiến hành các hoạt động hoàn thành các mục tiêu đoàn kết với các nước xã hội chủ nghĩa khác, đoàn kết với giai cấp công nhân và Nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới, cùng chống kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc xâm lược, vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội. Đồng thời, với tài năng và trí tuệ của mình, đồng chí đã tiến hành nhiều hoạt động tăng cường quan hệ tốt đẹp với sứ quán các nước châu Á, châu Phi, Mỹ Latinh và các tổ chức quốc tế, góp phần thúc đẩy phong trào đấu tranh ngày càng mạnh mẽ vì hòa bình, dân chủ của Nhân dân tiến bộ trên thế giới, phản đối cuộc chiến tranh phi nghĩa của thực dân Pháp, ủng hộ cuộc kháng chiến của Nhân dân Việt Nam.

Năm 1956, trước yêu cầu nhiệm vụ mới của đất nước, đồng chí Nguyễn Lương Bằng được giao vừa đảm đương nhiệm vụ Trưởng ban Kiểm tra Trung ương của Đảng kiêm chức Tổng Thanh tra của Chính phủ, Đồng chí đã luôn thể hiện được tài năng lãnh đạo và sự trung thành với lợi ích của Đảng và Nhân dân, tính gương mẫu và cái tâm trong sáng của người Cộng sản. Đồng chí khẳng định: “Trong công tác xây dựng Đảng có ba công tác quan trọng là công tác tư tưởng, tổ chức và kiểm tra. Nếu thiếu một trong ba công tác này sẽ ảnh hưởng không tốt đến công tác xây dựng Đảng”.

Theo đồng chí, công tác kiểm tra phải nắm vững phương châm thi hành kỷ luật của Đảng trước hết là nhằm giáo dục đảng viên không tái phạm sai lầm và việc áp dụng một hình thức kỷ luật nào cũng là nhằm giáo dục để mở đường cho đảng viên sửa chữa sai lầm; đồng thời để phòng ngừa, ngăn ngừa sai phạm; phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu, xa rời quần chúng. Đồng chí chỉ rõ: “Bản thân công tác kiểm tra của Đảng có mục đích bảo đảm sự đoàn kết nhất trí trong Đảng; bảo đảm chấp hành mọi đường lối, chính sách của Đảng”; “Công tác thanh tra, kiểm tra không chỉ tìm ra những sai lầm trong thực hiện chủ trương, đường lối và chính sách, mà còn tìm ra những thiếu sót, sai lầm trong bản thân các nghị quyết, chỉ thị, chính sách để kịp thời bổ sung, sửa đổi cho phù hợp với tình hình thực tế. Qua công tác kiểm tra, có thể thấy được tinh thần, năng lực của đội ngũ cán bộ, trên cơ sở đó có chính sách cán bộ đúng đắn từ bồi dưỡng, đề bạt, bổ nhiệm… và xử lý những cán bộ có sai phạm, những cán bộ thoái hóa, biến chất”. Bởi vậy, công tác kiểm tra, thanh tra có tác dụng to lớn trong việc củng cố Đảng, củng cố chính quyền, nâng cao niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

Khi ở cương vị là Phó Chủ tịch nước, đồng chí Nguyễn Lương Bằng là cộng sự tin cậy của Chủ tịch Tôn Đức Thắng, kế tục sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh - chiến đấu không mệt mỏi vì sự nghiệp thống nhất đất nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc. Trong những tháng ngày căng thẳng của năm 1972, khi đế quốc Mỹ trở lại leo thang đánh phá ác liệt bằng không quân và hải quân đối với miền Bắc lần thứ hai, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Lương Bằng cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước kiên quyết chỉ đạo quân, dân miền Bắc quyết tâm đập tan âm mưu của đế quốc Mỹ định ép Việt Nam phải chấp nhận những điều khoản do chúng đặt ra tại bàn đàm phán ở Hội nghị Pari. Đồng thời, đồng chí trực tiếp đến những nơi bị bom đạn Mỹ tàn phá để thăm hỏi, động viên đồng bào, chiến sĩ.

Trong phạm vi công việc được phân công phụ trách, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Lương Bằng rất quan tâm đến tình hình phát triển kinh tế - xã hội, cách thức lãnh đạo của cấp ủy đảng, chính quyền và nhất là đời sống Nhân dân các địa phương. Sau khi Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết, đồng chí đã đến thăm và làm việc tại một loạt địa phương, thăm hỏi, động viên đồng bào, chiến sĩ khắc phục khó khăn, tranh thủ điều kiện hòa bình ổn định đời sống, khôi phục và phát triển sản xuất, làm tròn nghĩa vụ của hậu phương lớn đối với cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

Thành công của đồng chí Nguyễn Lương Bằng trong thực hiện các nhiệm vụ mà Đảng giao phó gắn liền với phương pháp hoạt động, đồng thời thể hiện bản lĩnh của một nhà lãnh đạo luôn đặt lợi ích của dân tộc, của Đảng lên trên hết. Trước sự phức tạp, phong phú, sinh động của cuộc sống, để giải quyết một vấn đề thực tiễn đặt ra hoặc vấn đề chiến lược của Đảng, Đồng chí luôn kiên nhẫn thực hiện những phương pháp vừa bảo đảm nguyên tắc vừa có sự hài hòa trong quan hệ công tác. Phương pháp lãnh đạo đó không chỉ góp phần hình thành những chỉ thị, nghị quyết sát hợp thực tiễn, mà còn góp phần quan trọng tăng cường xây dựng Đảng, Nhà nước vững mạnh, xứng đáng với sự tin cậy của Nhân dân.

Ðánh giá về đồng chí Nguyễn Lương Bằng, đồng chí Ðỗ Mười, nguyên Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Ðảng đã khẳng định: “Anh Nguyễn Lương Bằng, anh cả quý mến của chúng ta đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp cách mạng của Ðảng và dân tộc. Anh cả là tấm gương sáng về tinh thần cách mạng kiên cường, bất khuất, về đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư và tác phong cần cù, giản dị; là người lãnh đạo, người đồng chí được toàn Ðảng, toàn dân yêu mến, cảm phục”. Cuộc đời hoạt động cách mạng phong phú và những cống hiến xuất sắc của các lớp cán bộ cách mạng tiền bối, trong đó có đồng chí Nguyễn Lương Bằng đã viết nên những trang sử hết sức vẻ vang của cách mạng Việt Nam, khai mở con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đưa Nhân dân ta trên con đường xây dựng cuộc sống tự do, ấm no, hạnh phúc, phồn vinh.

Hiện nay, công cuộc đổi mới do Ðảng ta khởi xướng và lãnh đạo giành được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử quan trọng, đưa đất nước ra khỏi khủng hoảng và tình trạng chậm phát triển, giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế, giải quyết có hiệu quả nhiều vấn đề xã hội, quốc phòng - an ninh được củng cố, đối ngoại được mở rộng... đem lại thế và lực mới cho đất nước. Trong bối cảnh thế giới và khu vực tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường; các thế lực thù địch, cơ hội chính trị tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động chống phá. Bên cạnh đó, tình trạng suy thoái hóa của một bộ phận cán bộ, đảng viên và những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, “lợi ích nhóm”, tham nhũng, tiêu cực... tiếp tục đặt ra những thách thức lớn đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Nguyễn Lương Bằng (02/4/1904 - 02/4/2024) là dịp để toàn thể cán bộ, đảng viên, Nhân dân thể hiện sự tri ân, tôn vinh người chiến sĩ cộng sản xuất sắc, nhà lãnh đạo tài năng tận tụy cống hiến hy sinh hết mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước. Đây cũng là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên tự soi, noi gương học tập đồng chí Nguyễn Lương Bằng, phát huy vai trò tiên phong, nêu gương thực hành đạo đức cách mạng, tận tụy cống hiến, không ngừng tu dưỡng, rèn luyện nâng cao bản lĩnh chính trị, sáng tạo đổi mới, nỗ lực đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới, góp phần đẩy mạnh công cuộc đổi mới toàn diện, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Ðại hội XIII của Đảng, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh./.