Đồng chí Nguyễn Nguyện

Trong chiến thắng Điện Biên Phủ, lịch sử thường nhắc đến những đoàn quân vượt núi, những trận địa pháo, những mũi tiến công và tinh thần “quyết chiến, quyết thắng” của quân và dân ta. Nhưng phía sau sức mạnh làm nên chiến thắng ấy còn có những công việc rất thầm lặng: chăm lo chính sách, nắm bắt tư tưởng, giữ gìn tình đồng đội, động viên cán bộ, chiến sĩ yên tâm chiến đấu và phục vụ chiến đấu.

Trong dòng chảy ấy có đồng chí Nguyễn Nguyện, sinh năm 1924, hiện cư trú tại Tổ dân phố Lộc Thành, phường Cam Ranh. Trong thời kỳ tham gia kháng chiến chống Pháp, đồng chí giữ chức vụ Trưởng ban Chính sách F, tức Trưởng ban Chính sách Sư đoàn. Đơn vị cuối cùng khi tham gia kháng chiến chống Pháp là d383, e367, f351; trong đó d là Tiểu đoàn, e là Trung đoàn, f là Sư đoàn, được hiểu là Tiểu đoàn 383, Trung đoàn 367, Sư đoàn 351. Đây cũng là đơn vị đồng chí trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sinh năm 1924, đồng chí Nguyễn Nguyện thuộc thế hệ đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc. Thế hệ ấy lên đường với hành trang không nhiều, nhưng mang trong tim một niềm tin lớn: đất nước phải được độc lập, Nhân dân phải được sống trong hòa bình. Trong đội hình Tiểu đoàn 383, Trung đoàn 367, Sư đoàn 351, đồng chí góp mặt ở một chiến dịch đã đi vào lịch sử như biểu tượng của ý chí Việt Nam.

Ở cương vị Trưởng ban Chính sách Sư đoàn, công việc của đồng chí Nguyễn Nguyện gắn với một lĩnh vực rất đặc biệt trong quân đội: chăm lo con người. Đó là công việc liên quan đến chế độ, chính sách, đời sống, tư tưởng, tình cảm của cán bộ, chiến sĩ; là sự ghi nhận những cống hiến, mất mát, hy sinh; là trách nhiệm giữ cho nghĩa tình đồng đội luôn được trân trọng trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt.

Đồng chí có thể từng kể lại với con cháu:

“Trong chiến dịch, mỗi người một nhiệm vụ. Có người trực tiếp ra trận, có người kéo pháo, mở đường, vận chuyển, có người làm công tác chính sách, chăm lo tinh thần cho anh em. Việc nào cũng quan trọng, miễn là làm hết trách nhiệm vì đơn vị, vì chiến thắng chung.”

Câu nói ấy cho thấy một cách nhìn rất sâu sắc của người đã đi qua chiến tranh. Trong một chiến dịch lớn như Điện Biên Phủ, sức mạnh không chỉ đến từ vũ khí, trận địa hay phương án tác chiến, mà còn đến từ sự đoàn kết, niềm tin và tinh thần yên tâm chiến đấu của từng cán bộ, chiến sĩ. Khi người lính tin vào đơn vị, tin vào đồng đội, tin rằng sự cống hiến của mình được ghi nhận, họ sẽ có thêm nghị lực để vượt qua gian khổ.

Công tác chính sách trong chiến tranh là một công việc vừa cụ thể, vừa giàu tính nhân văn. Cụ thể vì phải nắm chắc từng trường hợp, từng hoàn cảnh, từng nhiệm vụ. Nhân văn vì phía sau mỗi hồ sơ, mỗi chế độ, mỗi sự ghi nhận là một con người, một gia đình, một phần máu thịt của kháng chiến. Người làm công tác ấy phải có sự công tâm, chu đáo, sâu sát và hơn hết là tấm lòng với đồng đội.

Đồng chí có thể từng chia sẻ:

“Làm chính sách là làm việc với con người, với tình cảm và sự hy sinh của đồng đội. Phải công bằng, phải chu đáo, phải hiểu rằng mỗi cán bộ, chiến sĩ đều có một hoàn cảnh, một phần đóng góp cho kháng chiến.”

Trong đội hình Tiểu đoàn 383, Trung đoàn 367, Sư đoàn 351, đồng chí Nguyễn Nguyện không chỉ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, mà còn góp phần giữ gìn mạch nguồn tinh thần của đơn vị. Giữa những ngày chiến dịch căng thẳng, gian khổ và ác liệt, công tác chính sách giúp cán bộ, chiến sĩ thêm vững lòng, thêm tin tưởng, thêm gắn bó với đồng đội và nhiệm vụ chung.

Đó là một mặt trận thầm lặng. Nếu nơi trận địa cần lòng dũng cảm và ý chí tiến công, thì phía sau mỗi đơn vị cũng cần sự chu đáo, công tâm và trách nhiệm để giữ vững tinh thần chiến đấu. Người làm chính sách không đứng ở vị trí ồn ào, nhưng công việc của họ góp phần làm nên sức mạnh bền bỉ của tập thể.

Sau những năm tháng kháng chiến, đồng chí Nguyễn Nguyện trở về đời thường tại Tổ dân phố Lộc Thành. Nhưng phẩm chất của người từng làm công tác chính sách trong quân đội vẫn tiếp tục hiện diện trong cuộc sống: sống nghĩa tình, điềm đạm, biết lắng nghe, biết quan tâm đến người khác và luôn trân trọng sự hy sinh của đồng đội, của Nhân dân.

Ở khu dân cư, những cựu chiến binh như đồng chí là những nhân chứng sống rất quý giá. Câu chuyện của đồng chí giúp thế hệ trẻ hiểu rằng chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ được làm nên bởi những trận đánh vang dội, mà còn bởi vô vàn phần việc âm thầm, bởi sự hy sinh của nhiều lực lượng, bởi tinh thần đoàn kết và trách nhiệm của từng con người trong đội hình kháng chiến.

Với tuổi trẻ Cam Ranh hôm nay, câu chuyện về Nguyễn Nguyện gợi mở một bài học sâu sắc: trong bất cứ hoàn cảnh nào, mỗi vị trí đều có giá trị nếu được thực hiện bằng trách nhiệm. Người trực tiếp chiến đấu có sự cống hiến của người trực tiếp chiến đấu. Người làm công tác chính sách có sự cống hiến của người giữ gìn tình nghĩa, chăm lo con người, củng cố niềm tin cho tập thể. Tất cả cùng hòa vào chiến thắng chung của dân tộc.

Ở Tổ dân phố Lộc Thành, đồng chí Nguyễn Nguyện là hình ảnh đáng kính của một người từng trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ trong đội hình d383, e367, f351, tức Tiểu đoàn 383, Trung đoàn 367, Sư đoàn 351. Từ cương vị Trưởng ban Chính sách Sư đoàn đến cuộc sống đời thường, câu chuyện của đồng chí vẫn sáng lên tinh thần trách nhiệm, nghĩa tình đồng đội và phẩm chất bền bỉ của người lính Việt Nam.