Đồng chí Nguyễn Như Hoạt (1)

Tôi là Nguyễn Như Hoạt. Những năm tháng tuổi trẻ của tôi không gửi lại ở giảng đường hay phố thị, mà nằm lại giữa những hố bom, những vệt máu và khói lửa mịt mù của vùng đất Quảng Trị "mùa hè đỏ lửa" năm 1972.

Khúc dạo đầu của tuổi trẻ

Năm 1967, khi mới 17 tuổi, cái tuổi đáng lẽ đang ấp ủ bao mộng mơ, tôi đã khoác lên mình bộ quân phục màu xanh xanh lá. Quê hương Bắc Ninh tiễn tôi đi với niềm tin sắt đá rằng: "Đất nước còn giặc, mình chưa thể dừng bước". Tôi gia nhập Sư đoàn 325, để rồi sau đó dấn thân vào một trong những chương khốc liệt nhất của lịch sử dân tộc – cuộc chiến 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị.

Giữa "túi bom" của thế kỷ

Nếu bạn hỏi tôi về mật độ bom đạn lúc bấy giờ, tôi chỉ có thể nói rằng: Đất đá đã hóa thành bụi, gạch ngói hóa thành bùn. Trong 81 ngày đêm ấy, tôi là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 101. Đơn vị của tôi chốt giữ hướng Đông Bắc thị xã – nơi hứng chịu những đợt tấn công điên cuồng nhất của lính Dù và Thủy quân lục chiến đối phương.

Có những ngày, bầu trời không còn màu xanh, chỉ có màu xám xịt của khói thuốc súng và màu đỏ quạch của đất bị cày xới. Chúng tôi ngồi dưới giao thông hào ngập ngụa bùn lầy, tiếng pháo nổ bên tai chát chúa đến mức thực sự không còn nghe thấy gì nữa. Nhưng giữa cái chết cận kề, tình đồng chí lại sáng rực hơn bao giờ hết. Chúng tôi chia nhau mẩu lương khô, hớp nước đục, và quan trọng nhất là chia nhau niềm tin: "Thành còn, người còn".

Những lá thư "sống" mãi

Tôi không bao giờ quên những người lính sinh viên gác bút nghiên ra trận. Trong đó có Liệt sĩ Lê Văn Huỳnh. Hình ảnh Huỳnh viết lá thư dự cảm về sự hy sinh của mình nhưng vẫn tràn đầy lạc quan là một vết sẹo đẹp đẽ trong tim tôi. Chúng tôi viết thư trên vỏ bao thuốc lá, trên những mẩu giấy loang lổ vết bùn, dặn dò người thân nếu mình không về. Mỗi lá thư ấy là một lời thề quyết tử.

Khi thấy đồng đội ngã xuống ngay bên cạnh, lòng tôi đau như cắt, nhưng đôi tay không được phép run rẩy. Tôi biết mình phải vững vàng để chỉ huy anh em. Có những lúc tiểu đoàn tổn thất nặng nề, cán bộ hy sinh gần hết, tôi vừa là người chỉ huy, vừa là người cầm súng trực tiếp chiến đấu trên mặt trận.

Hòa bình và món nợ ân tình

Chiến tranh kết thúc, tôi may mắn được trở về, tiếp tục cống hiến và mang quân hàm Trung tướng. Nhưng mỗi lần đứng trước đài tưởng niệm hay nhìn xuống dòng sông Thạch Hãn, tôi lại thấy mình nhỏ bé trước sự hy sinh của đồng đội.

Dưới lớp cỏ xanh của Thành cổ hôm nay là xương thịt của những chàng trai tuổi đôi mươi chưa kịp có người yêu, chưa một lần được đền đáp công ơn cha mẹ. Tôi sống đến ngày hôm nay là sống thay phần đời của họ, mang theo ký ức về một thời "Máu và Hoa" để kể lại cho thế hệ mai sau.

Tôi muốn nhắn nhủ các bạn trẻ: Hòa bình mà các bạn đang có được đổi bằng tuổi thanh xuân bất tử của cả một thế hệ. Đừng bao giờ quên điều đó.