Đồng chí Nguyễn Phong Sắt
Nguyễn Phong Sắc là một anh hùng chiến tranh, là một trong những thành viên đầu đời của Chi bộ Cộng sản Bắc Kỳ và là một trong những Ủy viên Ban chấp hành Trung ương đầu tiên của Đảng cộng sản Việt Nam. Nguyễn Phong Sắc tên thật là Nguyễn Văn Sắc, là con trai của Nguyễn Đình Phúc, một người từng tham gia phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục, đã trực tiếp thực hiện vụ đầu độc nổi tiếng (dùng cà độc được để đầu độc quân Pháp trong thành Hà Nội ngày 27/6/1908). Sau đó, cha ông phát hiện rồi bị bắt và bị
Thuở nhỏ, ông được đi học ở trường Bưởi, đã tốt nghiệp thủ khoa kỳ thi thành chung vào năm 1924. Tuy nhiên, ông đã từ chối du học tại Pháp theo quyết định của chính quyền thuộc địa Pháp và xin được vào làm việc tại Sở Tài chính Đông Dương. Ông chịu ảnh hưởng bởi chí hướng yêu nước của cha, nên năm 1927 ông đã gia nhập Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội. Thấy bất bình trước việc một tên người Pháp lăng mạ một nữ nhân viên người Việt Nam, ông đã bỏ việc ở Sở Tài chính để tập trung vào hoạt động cách mạng.
Ông bắt đầu đi nhiều nơi, xuống Hồng Gai, Ninh Bình, lên Lạng Sơn, sang Lào... xây dựng phong trào. Nhà của ông ở làng Bạch Mai đã trở thành nơi hội họp, tài sản trong nhà dần dần bán đi để lo chi phí in ấn tai liệu, nuôi cán bộ. Ngày 7/3/1929, ông cùng các đồng chí như Nguyễn Đức Cảnh, Ngô Gia Tự, cùng 5 người khác đã đứng ra thành lập tổ chức Đảng ở trong nước. Nguyễn Phong Sắc bỏ tiền ra mua các vật dụng trang bị cho số nhà 5D Hàm Long, trụ sở chính của chi bộ.
Ngày 21/7/1929, Hội nghị Ban chấp hành lâm thời Đông Dương cộng sản Đảng tổ chức cuộc họp tại Bắc Kinh, đã cử Nguyễn Phong Sắc là người phụ trách khu vực Trung kỳ. Chỉ sau một thời gian ngắn, ông đã tổ chức được lực lượng và lập nên chi bộ cộng sản đầu tiên tại thành phố Vinh, Nghệ An. Ngày 1/5/1930, công nhân Nhà máy Diêm Bến Thủy đứng lên biểu tình, tháng 3/1930 đình công lần thứ hai. Tháng 9/1930, phong trào cách mạng đã lan rộng đến Hà Tĩnh, các cuộc biểu tình liên tiếp nổ ra và lan rộng thành một cao trào. Cho đến ngày 12/9/1930, cuộc nội dậy của nông dân Hưng Nguyên đã bị thực dân Pháp đàn áp bằng máy bay ném bom khiến 217 người bị chết. Cũng trong khoảng thời gian này, ông được cử làm Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương.
Thực dân Pháp đã ra sức truy lùng những người đứng đầu các cuộc nổi dậy của cuộc đấu tranh này. Tháng 4/1931, Trần Phú bị bắt. Giữa năm 1931, toàn bộ Xứ ủy Trung kỳ bị bắt. Ngày 3/5/1931, Nguyễn Phong Sắc bị chỉ điểm tại Hà Nội. Vì không thấy được cung từ ông nên mật thám đã về Hà Nội, bắt vợ của ông. Đến ngày 25/5/1931, ông bị tử hình.
Để tưởng nhớ tới những công lao của Nguyễn Phong Sắc đối với đất nước, tên của ông đã được dùng để đặt tên cho tuyến đường ở Vinh-Nghệ An, Hà Nội, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, An Giang.
