Đồng Chí Nguyễn Thị Minh Khai (1910–1941) – Bí Thư Thành Ủy Sài Gòn – Chợ Lớn Kiên Trung

Đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai (tên thật là Nguyễn Thị Vịnh, sinh tại Nghệ An) là một trong những nhà lãnh đạo tiền bối xuất sắc của Đảng Cộng sản Việt Nam và là nữ Bí thư Thành ủy đầu tiên của khu vực Sài Gòn – Chợ Lớn [1]. Giác ngộ cách mạng từ rất sớm, bà từng có thời gian hoạt động quốc tế tại Trung Quốc, Liên Xô và là đại biểu chính thức tham dự Đại hội lần thứ VII Quốc tế Cộng sản tại Mát-scơ-va năm 1935 [2].

Năm 1937, bà về nước và được phân công đảm nhiệm vị trí Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn, trực tiếp lãnh đạo phong trào đấu tranh của công nhân, thanh niên và phụ nữ vùng đô thị [1]. Căn nhà bí mật nơi bà từng sinh sống và chỉ đạo phong trào nằm tại khu vực Chợ Đệm, huyện Bình Chánh (nay là xã Tân Nhựt, Thành phố Hồ Chí Minh) [3]. Tại đây, bà đã cùng Xứ ủy Nam Kỳ chuẩn bị chu đáo cho Cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940 [2].

Tháng 7 năm 1940, bà không may bị mật thám Pháp bắt giữ tại Sài Gòn [1]. Mặc dù trải qua những trận tra tấn dã man tại Khám Cầu Kho và Khám Lớn Sài Gòn, bà vẫn giữ vững khí tiết cách mạng, không khai báo bất kỳ bí mật nào của Đảng [3]. Rạng sáng ngày 28 tháng 8 năm 1941, chính quyền thực dân Pháp đưa bà ra xử bắn tại Bãi bắn Hóc Môn (nay là xã Xuân Thới Sơn, Thành phố Hồ Chí Minh) [2]. Tấm gương xả thân cùng lời nhắn gửi tạc vào vách tế bót của bà trước giờ hy sinh đã trở thành biểu tượng bất tử cho tinh thần đấu tranh anh dũng của nhân dân Sài Gòn – Chợ Lớn [1].

Danh mục tài liệu tham khảo:

1.     Ban Tuyên giáo Thành ủy TP. Hồ Chí Minh (2020), Lịch sử Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh (1930–1975), Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội, tr. 112–118.

2.     Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ (2019), Anh hùng Liệt sĩ Nguyễn Thị Minh Khai - Trọn đời vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, TP. Hồ Chí Minh.

3.     Ủy ban Nhân dân Huyện Bình Chánh (2018), Lịch sử Đấu tranh Cách mạng của Nhân dân và Lực lượng vũ trang Huyện Bình Chánh, Nhà xuất bản Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh.