ĐỒNG CHÍ NGUYỄN TRUNG TRỰC
Long An – vùng đất “trung dũng kiên cường, toàn dân đánh giặc” – không thiếu những con người mà mỗi cái tên là một câu chuyện khiến người ta lặng đi khi nghe kể.
KHOẢNH KHẮC TRƯỚC PHÁP TRƯỜNG
Gió buổi sớm ở Tân An hôm ấy không mạnh, nhưng đủ lạnh để khiến người ta rùng mình.
Giữa khoảng sân trống, nơi lưỡi đao sắp sửa rơi xuống, một người đứng thẳng. Không cúi đầu. Không run sợ. Đó là Nguyễn Trung Trực.
Ông sinh năm 1838 tại Xóm Nghề (Long An), gia đình làm nghề chài lưới, nổi tiếng giỏi võ và yêu nước.
1861: Với vũ khí thô sơ, ông cùng nghĩa quân dùng mưu đốt cháy tàu Espérance (Hy Vọng) của Pháp trên sông Nhật Tảo, gây chấn động giặc Pháp.
1868: ông lãnh đạo nghĩa quân đánh úp đồn Rạch Giá, tiêu diệt nhiều giặc, chiếm giữ đồn một tuần lễ.
Khi bị Pháp bắt và dùng mẹ làm con tin, ông vẫn không đầu hàng. Ngày 27/10/1868, ông bị thực dân Pháp chém đầu tại chợ Rạch Giá. Xung quanh, lính giặc đứng dày đặc. Người dân lặng im. Không ai dám khóc thành tiếng. Còn ông… chỉ nhìn xa xăm. Có lẽ trong khoảnh khắc ấy, ông không nhìn thấy pháp trường.
Ông nhìn thấy dòng sông Nhật Tảo rực lửa năm nào. Nơi con tàu giặc bốc cháy giữa đêm, nơi lòng yêu nước bùng lên như chính ngọn lửa ấy.
“Có hối hận không?” Một giọng hỏi cất lên.
Ông ngẩng đầu. Ánh mắt không gợn chút do dự. Và rồi, ông nói – không phải cho riêng mình, mà cho cả một dân tộc:
“Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam, thì mới hết người Nam đánh Tây.”
Không ai nói gì thêm. Gió bỗng im. Nhưng câu nói ấy… lại vang lên như sấm. Lưỡi đao rồi cũng rơi xuống. Nhưng có những điều không bao giờ gục ngã. Đó là khí phách. Đó là lòng yêu nước.
“Thời hoa lửa” không chỉ là những trận đánh vang dội, mà còn là những khoảnh khắc như thế này khi một con người đứng trước cái chết, nhưng lại làm cho lịch sử phải cúi đầu ghi nhớ.
