Đồng chí Nguyễn Văn Bổng – Chỉ huy đại đội gan dạ ở chiến trường Hữu Ngạn
Đồng chí Nguyễn Văn Bổng – Chỉ huy đại đội gan dạ ở chiến trường Hữu Ngạn
Đồng chí Nguyễn Văn Bổng – Chỉ huy đại đội gan dạ ở chiến trường Hữu Ngạn
Trong những năm ác liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, chiến trường Hữu Ngạn (vùng ven sông Hồng phía Bắc, gồm một phần Phú Thọ – Yên Bái – Tuyên Quang) là nơi giao tranh quyết liệt giữa bộ đội ta và quân Pháp. Ở vùng đất hiểm trở ấy, đồng chí Nguyễn Văn Bổng – đại đội trưởng thuộc Trung đoàn 74 – nổi lên như một người chỉ huy mưu trí, táo bạo, giàu lòng dũng cảm.
Từ người nông dân đến người lính cách mạng
Nguyễn Văn Bổng sinh năm 1922 trong một gia đình nông dân nghèo ở vùng trung du Phú Thọ. Thuở nhỏ, ông chỉ được học hết bậc sơ học trước khi phải nghỉ để phụ bố mẹ làm nương. Chính cuộc sống đói khổ đã hun đúc trong ông ý chí phản kháng trước ách áp bức của thực dân và phong kiến.
Khi Nhật đảo chính Pháp năm 1945, phong trào Việt Minh nổi dậy mạnh mẽ trong vùng. Bổng là một trong những thanh niên đầu tiên tham gia đội du kích địa phương. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông tiếp tục ở lại trong lực lượng tự vệ, cho đến khi toàn quốc kháng chiến nổ ra thì gia nhập bộ đội chủ lực.
Nhờ khả năng tổ chức và phẩm chất kiên định, ông nhanh chóng được giao chỉ huy trung đội, rồi đại đội.
Những trận đánh mở màn chiến dịch Hữu Ngạn
Năm 1949, chiến trường Hữu Ngạn trở nên nóng bỏng khi quân Pháp tìm cách chiếm giữ các tuyến đường vượt qua sông Hồng để kiểm soát trung du. Đại đội của Nguyễn Văn Bổng được giao nhiệm vụ chặn bước địch, giữ vững tuyến hành lang nối từ Việt Bắc xuống đồng bằng.
Trong trận phục kích ở đèo Khau Phạ, Bổng đã chỉ huy 80 chiến sĩ bí mật áp sát đội hình địch trong điều kiện đêm tối, mưa rừng dày đặc. Khi đoàn xe cơ giới của Pháp tiến vào đoạn hẹp, Bổng ra lệnh nổ súng. Chỉ trong 15 phút, đại đội đã phá hủy 4 xe, diệt và bắt sống gần 30 lính lê dương. Đây là trận đánh đầu tiên gây tiếng vang lớn về khả năng chiến đấu của đơn vị.
Người chỉ huy “biết đánh và biết giữ người”
Điểm đặc biệt ở Nguyễn Văn Bổng là ông luôn coi trọng sinh mạng chiến sĩ. Mỗi trận đánh đều được ông nghiên cứu kỹ địa hình, đường lui, vị trí ẩn nấp. Ông thường nói:
“Đánh giỏi là thắng, nhưng thắng mà giữ được quân càng quý hơn.”
Khi tổ chức trận tập kích vào đồn Tân Trại, ông đích thân đi trinh sát 3 đêm liền, ghi nhớ từng ụ đất, bụi cây. Nhờ vậy, trận đánh diễn ra gọn nhẹ, ta chỉ hy sinh 2 người nhưng tiêu diệt gần như toàn bộ đồn địch.
Sự hy sinh ở bến phà Vạn Lộc
Tháng 4/1952, quân Pháp mở cuộc hành quân lớn đánh vào tuyến phòng thủ ven sông. Đại đội của Bổng được lệnh giữ bến phà Vạn Lộc – vị trí then chốt để bảo đảm đường vận chuyển của bộ đội từ Việt Bắc sang Hòa Bình.
Trong suốt 36 giờ chiến đấu liên tục, đại đội đã đẩy lùi 5 đợt tấn công của địch. Khi một khẩu đại liên của ta bị hỏng, Bổng lao ra giữa làn đạn để kéo về khẩu súng dự trữ. Trên đường quay lại, ông trúng mảnh pháo. Dù bị thương nặng, ông vẫn dìu khẩu đại liên về vị trí chiến đấu rồi gục xuống.
Nguyễn Văn Bổng hy sinh khi mới 30 tuổi – tuổi của sức sống và hoài bão.
Tinh thần bất khuất sống mãi với Hữu Ngạn
Sau chiến dịch, tên ông được đặt cho đơn vị đại đội mà ông từng chỉ huy. Nhân dân Phú Thọ gọi ông là “ngọn lửa của rừng Hữu Ngạn”, còn đồng đội thì ghi nhớ ông như một người chỉ huy kiên cường, biết thương lính, chiến đấu đến hơi thở cuối cùng vì Tổ quốc.
