Đồng chí Nguyễn Văn Chính

Sau những bước đi đầu tiên của công cuộc Đổi mới, vấn đề nông nghiệp vẫn là một trong những bài toán lớn của đất nước. Người nông dân là lực lượng trực tiếp tạo ra lương thực nhưng cơ chế quản lý sản xuất lúc đó còn nhiều bất cập. Việc tổ chức sản xuất trong hợp tác xã chưa tạo được đầy đủ động lực cho từng hộ gia đình, trong khi nhu cầu lương thực của đất nước ngày càng lớn.Từ thực tế ấy, nhiều địa phương đã tự tìm tòi những cách làm mới. Những mô hình khoán sản phẩm, giao trách nhiệm cụ thể cho người lao động bắt đầu xuất hiện. Kết quả thực tế cho thấy khi quyền lợi của người nông dân gắn chặt hơn với kết quả sản xuất, họ có thêm động lực đầu tư công sức, chăm sóc ruộng đồng và nâng cao năng suất.Trong quá trình tổng kết thực tiễn, đồng chí Nguyễn Văn Chính là một trong những cán bộ có nhiều đóng góp trong việc nghiên cứu, tham mưu về đổi mới cơ chế quản lý nông nghiệp. Ông có điều kiện đi nhiều địa phương, lắng nghe nông dân, cán bộ hợp tác xã và những người trực tiếp tổ chức sản xuất.Điều quan trọng là những cách làm mới từ cơ sở không bị xem đơn thuần là những hiện tượng riêng lẻ. Chúng được nghiên cứu, tổng kết để tìm ra những nguyên lý phù hợp hơn với thực tiễn. Từ đó, tư duy quản lý nông nghiệp từng bước chuyển biến: phải coi hộ nông dân là đơn vị kinh tế tự chủ hơn, phải gắn trách nhiệm với quyền lợi và phải tạo động lực cho người trực tiếp sản xuất.Ngày 5/4/1988, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về đổi mới quản lý kinh tế nông nghiệp, thường được gọi là “Khoán 10”. Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cơ chế quản lý nông nghiệp, khẳng định hộ gia đình là đơn vị kinh tế tự chủ trong sản xuất.Từ đây, người nông dân có điều kiện chủ động hơn trong sản xuất, gắn trách nhiệm với kết quả lao động. Những thay đổi trong cơ chế quản lý đã tạo động lực mạnh mẽ cho sản xuất nông nghiệp, góp phần đưa Việt Nam từng bước vượt qua tình trạng thiếu lương thực và sau đó trở thành một trong những nước xuất khẩu gạo quan trọng trên thế giới.Câu chuyện Khoán 10 cho thấy một bài học đặc biệt của lịch sử Đổi mới: một chính sách lớn có thể bắt đầu từ những kinh nghiệm rất nhỏ ở cơ sở. Những người làm chính sách phải biết lắng nghe thực tiễn, nhìn thấy điều đang thay đổi và dám chuyển hóa những kinh nghiệm đó thành chính sách phù hợp.Đối với tuổi trẻ hôm nay, bài học ấy vẫn còn nguyên giá trị. Khi triển khai chuyển đổi số, xây dựng nông thôn mới hay hỗ trợ nông dân ứng dụng AI, chúng ta cũng cần bắt đầu từ câu hỏi: người dân thực sự cần gì và giải pháp nào có thể giúp họ tốt hơn?