Đồng chí Nguyễn Văn Cừ – Nhà lãnh đạo trẻ tuổi, nhà lý luận xuất sắc của Đảng Cộng sản Việt Nam

Đồng chí Nguyễn Văn Cừ sinh ngày 9 tháng 7 năm 1912 tại làng Phù Khê, huyện Từ Sơn (nay là phường Phù Khê, thành phố Từ Sơn), tỉnh Bắc Ninh trong một gia đình có truyền thống yêu nước và khoa bảng. Ngay từ nhỏ, đồng chí đã được giáo dục về tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc và ý chí đấu tranh chống ách thống trị của thực dân Pháp. Với tư chất thông minh, ham học hỏi và giàu nhiệt huyết, đồng chí sớm tham gia các phong trào yêu nước của thanh niên, học sinh. Năm 1928, khi mới 16 tuổi, đồng chí tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, tích cực hoạt động tuyên truyền, giác ngộ quần chúng và xây dựng cơ sở cách mạng tại Bắc Kỳ. Năm 1930, đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương và nhanh chóng trở thành một trong những cán bộ trẻ tiêu biểu của Đảng. Trong những năm đầu hoạt động cách mạng, đồng chí nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam. Năm 1931, đồng chí bị kết án tù khổ sai và đày ra Nhà tù Côn Đảo. Trong điều kiện giam cầm khắc nghiệt, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản, tích cực học tập lý luận Mác – Lênin, tổ chức sinh hoạt chính trị trong tù và động viên các đồng chí tiếp tục giữ vững niềm tin vào thắng lợi của cách mạng. Năm 1936, sau khi được trả tự do theo chính sách ân xá của Chính phủ Mặt trận Bình dân Pháp, đồng chí trở lại hoạt động cách mạng. Với năng lực tổ chức, tư duy sắc bén và bản lĩnh chính trị vững vàng, đồng chí được giao nhiều trọng trách quan trọng trong Đảng. Đồng chí trực tiếp tham gia chỉ đạo phong trào dân chủ ở Bắc Kỳ, góp phần mở rộng ảnh hưởng của Đảng trong quần chúng nhân dân và xây dựng hệ thống tổ chức Đảng ngày càng vững mạnh. Tháng 3 năm 1938, tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đồng chí Nguyễn Văn Cừ được bầu giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương khi mới 26 tuổi, trở thành một trong những Tổng Bí thư trẻ tuổi nhất trong lịch sử của Đảng. Trên cương vị này, đồng chí cùng Trung ương Đảng lãnh đạo phong trào cách mạng trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước có nhiều biến động, chuẩn bị lực lượng cho giai đoạn đấu tranh quyết liệt chống chủ nghĩa phát xít và thực dân. Một trong những đóng góp nổi bật của đồng chí là tác phẩm "Tự chỉ trích", xuất bản năm 1939. Đây là tác phẩm lý luận có giá trị đặc biệt trong công tác xây dựng Đảng, đề cao tinh thần tự phê bình và phê bình, đấu tranh chống tư tưởng chủ quan, giáo điều và bè phái, góp phần củng cố sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng. Đến nay, tác phẩm vẫn được xem là một tài liệu có ý nghĩa quan trọng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Tháng 1 năm 1940, đồng chí bị thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn trong quá trình chỉ đạo phong trào cách mạng. Mặc dù bị tra tấn hết sức dã man, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cộng sản, kiên quyết không khai báo, bảo vệ tổ chức Đảng và các đồng chí của mình. Sau cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940, thực dân Pháp mở các phiên tòa nhằm đàn áp phong trào cách mạng. Đồng chí Nguyễn Văn Cừ bị kết án tử hình cùng các đồng chí Hà Huy Tập, Nguyễn Thị Minh Khai và Võ Văn Tần. Ngày 28 tháng 8 năm 1941, đồng chí hiên ngang bước lên pháp trường tại Hóc Môn (Gia Định), khi mới 29 tuổi, để lại tấm gương sáng ngời về lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân. Mặc dù cuộc đời hoạt động cách mạng chỉ kéo dài hơn mười năm, đồng chí Nguyễn Văn Cừ đã có nhiều cống hiến to lớn đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam, đặc biệt trong công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Đồng chí được Đảng và Nhà nước ghi nhận là một trong những Tổng Bí thư tiêu biểu của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhà lãnh đạo trẻ có tư duy lý luận sâu sắc, bản lĩnh chính trị kiên cường và tinh thần dám nghĩ, dám đấu tranh vì lợi ích của Đảng và nhân dân. Tên của đồng chí được đặt cho nhiều trường học, tuyến đường và công trình trên cả nước, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần cách mạng và ý chí cống hiến cho các thế hệ hôm nay và mai sau.