Đồng chí Nguyễn Văn Cừ với báo “Dân chúng” và tác phẩm “Tự chỉ trích” (2)
Ngày 5-10-1938, Dân chúng số 22 đăng bài “Mấy lời cùng độc giả” do Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ viết. Trong bài này, sau khi nói về thắng lợi của phong trào đấu tranh của quần chúng buộc chính quyền thực dân phải ban bố quyền tự do báo chí và xuất bản, đồng chí viết:
… “Giành lại được quyền tự do xuất bản! Đó là một bước đầu mà thôi. “Dân chúng” còn có những trách nhiệm lớn lao nặng nề nầy:
Chủ trương ngôn luận đúng đắn, không “tả” mà cũng không “hữu”, bợ đỡ, rụt rè; dùng lý luận hợp thời và tiến bộ giúp độc giả tìm chân lý và vũ khí tranh đấu sắc bén; chọn tin tức đích xát và cần thiết cống hiến cho độc giả, giúp đồng bào hiểu rõ thời thế; kịch liệt tranh đấu chống chủ nghĩa phát xít và các lý luận phản bội, hành động khiêu khích của bọn trốt-kít và các màu lý luận phản động khác; phô bày những sự uất ức, những nỗi thống khổ, những nguyện vọng thiết tha và binh vực tận tuỵ quyền lợi hàng ngày của các lớp quần chúng; nghiêu cứu sự thắng lợi và thất bại trong các cuộc tranh đấu để nâng cao lực lượng tranh đấu và tinh thần đoàn kết của các lớp nhân dân; mong kết chặt lực lượng thành mặt trận dân chủ Đông - dương để tranh đấu đòi các quyền tự do dân chủ, đòi hoà bình và hạnh phúc, chống chế độ thuộc địa dã man, chống phát xít, chống chiến tranh…
…“Dân chúng” tuy mới ra đời, nhưng ra đời một cách tự do nên được các tầng lớp nhân dân toàn xứ hết sức ủng hộ.
…Giúp cho “Dân chúng” phát triển tức là giúp cho trình độ chính trị giác ngộ của quần chúng lên cao.
Giúp cho “Dân chúng” sống, tức là giúp cho tên lính đầu tiên đã tranh được giải tự do xuất bản, sống và càng thêm mạnh mẽ để làm việc cho quốc dân, cho đồng bào.
“Dân chúng” là cơ quan ngôn luận của các anh chị em.
…“Dân chúng” thắng, ấy là quảng đại quần chúng xứ nầy chiến thắng vậy!
Cuối năm 1938, Nguyễn Văn Cừ bị trục xuất từ Sài Gòn ra Bắc kỳ. Ở Hà Nội, đồng chí vừa làm công tác Đảng với cương vị Tổng Bí thư, vừa trực tiếp chỉ đạo Xứ uỷ Bắc kỳ và thành uỷ Hà Nội. Nguyễn Văn Cừ lãnh đạo rất sát báo chí của Đảng ở Hà Nội cũng như tờ Dân chúng ở Sài Gòn.
Trong cuộc tuyển cử Hội đồng quản hạt Nam kỳ tháng 4-1939, Đảng ta chủ trương đưa người ra tranh cử, nhưng không thành công. Trong nội bộ Đảng ta ở Nam kỳ có một số nhận thức sai lầm về việc đánh giá thất bại của cuộc tranh cử, nhận thức lệch lạc về chính sách mặt trận của Đảng ta. Nguyễn Văn Cừ đã viết cuốn Tự chỉ trích để nói rõ quan điểm của Đảng ta, kịp thời lãnh đạo và giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên đang bàn luận xôn xao về cuộc tuyển cử đó.
Trang bìa tác phẩm: Tự chỉ trích của tác giả Trí Cường (tức Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ)
Cuốn này do Tập sách Dân chúng xuất bản, in lần đầu tại nhà in Ngô Viết Viên, ở Hà Nội, năm 1939.
Cuốn sách ra đời vào lúc thế lực phản động ở Đông Dương đang phản công các lực lượng dân chủ. Biết rằng địch sẽ tịch thu sách và khủng bố những người đọc sách này, nên sau khi in xong, Xứ uỷ Bắc kỳ đã tổ chức phát hành rất nhanh chóng vào Nam kỳ, Trung kỳ, Lào, Miên, đưa về các cơ sở của Đảng, chỉ để lại rất ít bày bán ở hiệu sách Đồng Xuân, khi mật thám Pháp đến tịch thu thì chỉ còn có vài quyển.
Mục đích cuốn sách là từ sự phân tích cụ thể cuộc tranh cử, khái quát rõ ràng sự đúng đắn sáng tạo lớn trong đường lối, quan điểm, chính sách, chiến lược của Đảng về Mặt trận dân chủ nhằm thống nhất tư tưởng, tổ chức và hành động cho toàn Đảng, khắc phục những xu hướng lệch lạc “tả” khuynh và “hữu” khuynh, đồng thời uốn nắn phương pháp đấu tranh không bôn-sơ-vích của một số cán bộ, đảng viên.
