Đồng chí Nguyễn Văn Linh – mở đường cho công cuộc Đổi mới

Khi Nguyễn Văn Linh được bầu làm Tổng Bí thư tại Đại hội VI của Đảng năm 1986, đất nước đứng trước những khó khăn gay gắt: sản xuất kém hiệu quả, hàng hóa khan hiếm, đời sống nhân dân nhiều thiếu thốn, còn cơ chế quản lý cũ ngày càng bộc lộ sự không phù hợp. Vấn đề không thể giải quyết chỉ bằng những điều chỉnh nhỏ. Đại hội VI vì thế đặt ra yêu cầu nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật và đổi mới cách nghĩ, cách làm. Nguyễn Văn Linh là một trong những người giữ vai trò nổi bật trong việc đưa tinh thần đó vào lãnh đạo thực tiễn.

Đổi mới dưới thời Nguyễn Văn Linh không phải là từ bỏ mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội, mà là thay đổi phương thức quản lý để giải phóng sức sản xuất và tôn trọng những quy luật của đời sống kinh tế. Chủ trương chuyển dần khỏi cơ chế tập trung quan liêu, bao cấp, mở rộng quyền chủ động cho cơ sở, coi trọng hạch toán kinh doanh và khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia sản xuất đã tạo nền tảng cho những thay đổi sau đó. Những chuyển biến này là kết quả của cả quá trình thảo luận, thử nghiệm và lãnh đạo tập thể; không thể quy toàn bộ thành quả cho một cá nhân. Tuy vậy, dấu ấn của Nguyễn Văn Linh thể hiện rõ ở sự kiên trì bảo vệ yêu cầu đổi mới và thái độ không né tránh những yếu kém đang cản trở đất nước.

Từ trì trệ đến chuyển động

### Từ trì trệ đến chuyển động

Một biểu hiện đáng chú ý trong phong cách lãnh đạo của Nguyễn Văn Linh là nhấn mạnh việc chống tiêu cực, quan liêu và thói quen che giấu khuyết điểm. Qua chuyên mục “Những việc cần làm ngay” trên báo Nhân Dân từ năm 1987, ông trực tiếp nêu các vấn đề bức xúc trong quản lý và đời sống, yêu cầu chấn chỉnh những biểu hiện tham nhũng, lãng phí, cửa quyền. Cách làm này góp phần đưa tiếng nói phê bình ra trước công chúng, tạo sức ép để bộ máy nhìn nhận rõ hơn trách nhiệm của mình. Nó không lập tức xóa bỏ mọi khó khăn, nhưng làm thay đổi đáng kể không khí chính trị – xã hội: phê bình thực tiễn trở thành một phần của nỗ lực sửa chữa và đổi mới.

Đến cuối nhiệm kỳ của Nguyễn Văn Linh, Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức, trong đó có lạm phát, hiệu quả kinh tế chưa ổn định và những tác động phức tạp từ tình hình quốc tế. Vì vậy, đóng góp của ông cần được nhìn đúng phạm vi: ông không một mình tạo ra toàn bộ thành quả của Đổi mới, nhưng đã góp phần quan trọng mở ra hướng chuyển biến, cổ vũ tinh thần nói thật, làm thật và đặt lợi ích của sự phát triển đất nước lên trên sự yên ổn hình thức. Dấu ấn ấy trở thành một phần nền tảng để công cuộc Đổi mới tiếp tục được triển khai trong những năm sau.