ĐỒNG CHÍ NGUYỄN VĂN LINH TỔNG BÍ THƯ ĐỔI MỚI

Sau ngày giải phóng miền nam, thống nhất đất nước, non sông thu về một mối, đồng chí Nguyễn Văn Linh được giao trọng trách là Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh. Đây cũng là thời kỳ kinh tế nước ta chìm sâu vào khủng hoảng, phân phối, lưu thông rối ren, đời sống cán bộ và nhân dân khó khăn.Năm 1979, đất nước lâm vào khủng hoảng kinh tế-xã hội, xuất phát từ hậu quả nặng nề của 30 năm chiến tranh, sự bao vây, cấm vận của Mỹ và các nước khác, phá hoại của các thế lực thù địch... Cùng với đó là những khuyết điểm trong cơ chế, chủ trương, chính sách từ căn bệnh chủ quan duy ý chí, giáo điều, nóng vội.Để khắc phục những khuyết điểm, đưa đất nước ra khỏi khủng hoảng kinh tế-xã hội, Đảng đã thấy rõ sự cần thiết phải đổi mới cơ chế, chính sách. Bước đột phá đầu tiên là Nghị quyết Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IV (tháng 8/1979) với chủ trương động viên, khuyến khích mọi người lao động, mọi năng lực sản xuất và thành phần kinh tế làm cho sản xuất bung ra, cải tiến lưu thông, phân phối để thúc đẩy sản xuất phát triển.Bước đột phá quan trọng nêu trên đã đi đến đổi mới từng phần có ý nghĩa rất quan trọng. Chỉ thị số 100 của Ban Bí thư Trung ương Đảng ngày 13/1/1981 về khoán sản phẩm đến nhóm và người lao động trong hợp tác xã nông nghiệp đã tạo ra bước phát triển to lớn trong sản xuất nông nghiệp.Quyết định 25-CP và 26-CP ngày 21/1/1981 của Chính phủ cho phép các đơn vị kinh tế quốc doanh xây dựng và thực hiện 3 kế hoạch đã tạo bước chuyển biến quan trọng trong sản xuất công nghiệp.Đại hội V của Đảng (tháng 3/1982) cũng đã nhận thức lại một số vấn đề của thời kỳ quá độ và đề ra mục tiêu, nhiệm vụ của chặng đường đầu tiên của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam [Đồng chí Nguyễn Văn Linh với sự nghiệp đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam].Với kinh nghiệm trong quản lý điều hành và qua nghiên cứu khảo sát thực tế, trong những năm đầu thập niên 80 của thế kỷ XX, với cương vị Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, đồng chí Nguyễn Văn Linh đã nhận thấy một số chính sách kinh tế và cơ chế quản lý kinh tế của ta đã lỗi thời. Từ đó, đồng chí đã “bật đèn xanh” cho Thành phố Hồ Chí Minh “xé rào” đổi mới, với quyết định được xem là táo bạo lúc bấy giờ khi xóa bỏ cơ chế tập trung, bao cấp, thí điểm đổi mới quản lý kinh tế ở một số doanh nghiệp nhà nước. Đây là những bước đột phá đầu tiên nhằm xóa bỏ cơ chế quản lý cũ.Muốn sản xuất “bung ra” thì các doanh nghiệp phải được giao quyền tự chủ, phải phá bỏ cơ chế quản lý quan liêu, bao cấp.Từ năm 1979, nhất là sau khi có Nghị quyết Trung ương 6 khóa IV, trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đã xuất hiện một số mô hình đổi mới sản xuất và kinh doanh như các xí nghiệp dệt Thành Công, Phong Phú, Phước Long, Thắng Lợi… Những mô hình mới này đã áp dụng chế độ lương khoán sản phẩm; tự tìm tòi tháo gỡ những khó khăn về vật tư, nguyên liệu, tiêu thụ sản phẩm và đã làm ăn có lãi.Đồng chí Nguyễn Văn Linh đã ủng hộ những mô hình tiên tiến này và đề nghị Thành ủy cho phép nhân diện rộng điển hình. Đồng chí cho rằng, muốn sản xuất “bung ra” thì các doanh nghiệp phải được giao quyền tự chủ, phải phá bỏ cơ chế quản lý quan liêu, bao cấp.Lắng nghe nguyện vọng của nhân dân, Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Linh đã chấp nhận việc lập một hình thức sinh hoạt diễn đàn gọi là Câu lạc bộ giám đốc. Chính từ diễn đàn này, những khái niệm về mô hình mới như kế hoạch 3 phần, xí nghiệp-cơ sở vệ tinh, loại hình công tư hợp doanh... đã hình thành. [Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh với sự nghiệp Đổi mới].Đồng chí Nguyễn Văn Linh thăm và làm việc tại Công ty vận tải Biển Sài Gòn. (Nguồn: Gia đình cung cấp)Nhờ sự chỉ đạo năng động, sáng tạo của Thành ủy và chính quyền, sau thời gian ngắn, nền kinh tế của Thành phố Hồ Chí Minh có những bước chuyển lớn, mang tính đột phá, hàng chục nghìn cơ sở sản xuất nhỏ và sản xuất gia đình trước đó bị đình trệ đã được khôi phục và hoạt động trở lại, một số mô hình công tư hợp doanh mới được thử nghiệm.Đến những năm 1984-1985, sản xuất công nghiệp của thành phố có bước tiến bộ rất lớn, sản xuất tiểu thủ công nghiệp cũng có bước phát triển vượt bậc.Những thành công của Thành phố Hồ Chí Minh đã được đồng chí Nguyễn Văn Linh và Thành ủy thành phố đúc kết, tổng hợp báo cáo các đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng và Nhà nước tại cuộc làm việc giữa đồng chí Nguyễn Văn Linh với các đồng chí: Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Chí Công vào tháng 7/1983 tại Đà Lạt.