Đồng chí Nguyễn Văn Phát
Ông Nguyễn Văn Phát (1909–1982), quê làng Hội An, Châu Thành, Sa Đéc (nay thuộc huyện Lấp Vò, Đồng Tháp), là nhà hoạt động cách mạng sớm của phong trào yêu nước Việt Nam. Năm 1927, ông sang Quảng Châu (Trung Quốc) dự lớp huấn luyện của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và tham gia hoạt động cách mạng, từng bị giam tại Côn Đảo. Trong suốt quá trình hoạt động, ông giữ nhiều chức vụ quan trọng như Chủ tịch Uỷ ban Kháng chiến tỉnh Vĩnh Long, Tổng Thư ký Mặt trận Liên Việt Nam Bộ, cán bộ Bộ Ngoại gia
Ông Nguyễn Văn Phát, sinh ngày 14/01/1909, tại làng Hội An, quận Châu Thành, tỉnh Sa Đéc (nay là xã Hội An Đông, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp). Học hết tú tài, ông tham gia hoạt động yêu nước, cách mạng. Tháng 6/1927, ông Nguyễn Văn Phát đi Quảng Châu (Trung Quốc) dự khoá huấn luyện do Tổng bộ Việt Nam Cách mạng Thanh niên tổ chức và được kết nạp vào Hội vào tháng 1I/I927 tại Quảng Châu.
Suốt quá trình hoạt động cách mạng, ông Nguyễn Văn Phát bất chấp khó khăn, gian khổ, vượt qua những đòn tra tần dã man, tù đày, giữ vững ý chí chiến đấu, phần đấu hết mình cho sự nghiệp cách mạng của Đảng. Với đồng chí, đồng đội, ông rất mực yêu thương, tận tình chăm sóc, giúp đỡ. Nhờ vậy mà ông tập hợp được lực lượng quần chúng, đoàn kết được nội bộ, hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Gần nửa thế kỷ đầu tranh vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, ông Nguyễn Văn Phát được Đảng và Nhà nước giao các nhiệm vụ quan trọng:
Năm 1928-1929: Bí thư Tỉnh bộ Việt Nam
Cách mạng Thanh niên tỉnh Sa Đéc, giáo viên trường Sa Đéc Học đường (do Việt Nam Cách mạng Thanh niên lập), làm biên tập, in và phát hành Báo Công nông binh và Tập san Bôn-sê-vích vùng Sài Gòn - Chợ Lớn.
Năm 1929-1934: ông bị địch bắt giam ở Côn
Đảo.
Năm 1935-1940: ông công tác trong phong trào vận động Dân chủ của Đảng ở Vĩnh Long
- Sài Gòn.
Năm 1941-1945: ông đứt liên lạc với tổ chức.
Tháng 6/1945-1946: ông là Uỷ viên Ban lãnh đạo khởi nghĩa ở Vĩnh Long; thành viên Ban lãnh đạo công tác Đảng (lúc chưa thành lập Tỉnh uỷ), Chủ tịch Uỷ ban Hành chánh rồi Chủ tịch Uỷ ban Kháng chiến tỉnh Vĩnh Long (8/1945
- 02/1946).
Năm 1946-1947: ông là Tỉnh uỷ viên, Uỷ viên Ban Xã hội tỉnh Vĩnh Long, Đại biểu Quốc hội Khóa đầu tiên, đơn vị bầu cử tỉnh Vĩnh Long.
Năm 1947-1948: ông công tác trong phái đoàn Việt Nam giúp Cao Miên.
Năm 1948-1953: Tổng Thư ký Mặt trận Liên Việt Nam Bộ, Uỷ viên Ban Mặt trận Trung ương Cục miền Nam.
Năm 1954, ông tập kết ra miền Bắc.
Năm 1957-1971: ông là chuyên viên Bộ Ngoại giao, tham tán tại Đại sứ quán Việt Nam tại Bungari, Đại sứ Việt Nam tại Algerie, Vụ trường Vụ Nghiên cứu tư liệu Bộ Ngoại giao. Ông là Đại biểu Quốc hội các khóa I, II và III.
Tháng 9/1971, ông nghỉ hưu tại Hà Nội. Sau ngày thông nhất đất nước, ông và gia đình về Thành phố Hồ Chí Minh. Ông được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huy hiệu Thành đồng Tổ quốc.
Ông Nguyễn Văn Phát từ trần ngày 02/9/1982, hưởng thọ 73 tuổi, hỏa táng tại Thành phố Hồ Chí Minh.



