Đồng chí Nông Lạo
Trong chiến tranh, bên cạnh người chỉ huy quân sự trực tiếp tổ chức chiến đấu, còn có những cán bộ chính trị âm thầm giữ một vai trò đặc biệt: xây dựng niềm tin, giữ vững tinh thần, chăm lo tư tưởng cho chiến sĩ và làm cho tập thể đơn vị thêm đoàn kết. Họ không chỉ nói về lý tưởng, mà còn sống cùng bộ đội, chia sẻ gian khổ, động viên anh em vượt qua những thời khắc khó khăn nhất.
Đồng chí Nông Lạo, sinh năm 1926, hiện cư trú tại Tổ dân phố Lộc Hải, phường Cam Ranh. Trong thời kỳ tham gia kháng chiến chống Pháp, đồng chí giữ chức vụ Chính trị viên đại đội. Đơn vị cuối cùng khi tham gia kháng chiến chống Pháp là c4 – Tiểu đoàn Khánh Hòa, tức Đại đội 4, Tiểu đoàn Khánh Hòa.
Sinh năm 1926, đồng chí Nông Lạo thuộc thế hệ đã đi qua những năm tháng rất đặc biệt của lịch sử dân tộc. Khi đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, những người thanh niên thời ấy đã đặt tuổi trẻ của mình trong dòng chảy chung của Tổ quốc. Họ ra đi không phải vì điều gì cho riêng mình, mà vì một khát vọng lớn hơn: độc lập cho dân tộc, tự do cho Nhân dân.
Ở vị trí Chính trị viên đại đội, đồng chí Nông Lạo không chỉ là người làm công tác tư tưởng trong đơn vị, mà còn là người gần gũi với chiến sĩ, lắng nghe tâm tư, động viên tinh thần, giữ sự đoàn kết và bồi đắp niềm tin cho anh em. Trong điều kiện chiến tranh gian khổ, vai trò ấy càng trở nên quan trọng. Một lời động viên đúng lúc có thể giúp người lính vững lòng. Một buổi sinh hoạt chính trị có thể làm sáng thêm mục tiêu chiến đấu. Một sự quan tâm chân thành có thể giúp đơn vị thêm gắn bó.
Đồng chí có thể từng kể lại:
“Làm Chính trị viên thì phải gần anh em, hiểu anh em, cùng chịu gian khổ với anh em. Muốn chiến sĩ tin, trước hết mình phải sống thật, nói thật, làm gương và luôn đặt lợi ích của đơn vị lên trước.”
Câu nói ấy thể hiện rõ phẩm chất của người cán bộ chính trị trong kháng chiến. Đó không chỉ là bản lĩnh trước khó khăn, mà còn là sự sâu sát, nghĩa tình và trách nhiệm. Chính trị viên đại đội phải biết giữ tinh thần cho đơn vị, nhưng muốn giữ được tinh thần ấy thì bản thân phải là người vững vàng trước hết.
Trong đội hình Đại đội 4, Tiểu đoàn Khánh Hòa, đồng chí Nông Lạo đã cùng đồng đội trải qua những năm tháng kháng chiến nhiều thử thách. Mỗi cán bộ, chiến sĩ khi ấy đều là một phần của sức mạnh chung. Người cầm súng chiến đấu. Người chỉ huy tổ chức nhiệm vụ. Người làm công tác chính trị giữ ngọn lửa niềm tin. Tất cả cùng hướng về mục tiêu cao nhất là góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến.
Điều đáng quý ở người Chính trị viên là khả năng biến lý tưởng thành sức mạnh cụ thể trong đời sống đơn vị. Giữa thiếu thốn, gian lao, người lính cần cơm ăn, áo mặc, vũ khí, nhưng cũng cần niềm tin, cần tình đồng đội, cần sự động viên để vượt qua sợ hãi và mệt mỏi. Đồng chí Nông Lạo, bằng vai trò của mình, đã góp phần giữ cho tinh thần ấy không tắt.
Đồng chí có thể từng chia sẻ với con cháu:
“Trong kháng chiến, gian khổ ai cũng có. Nhưng khi anh em đồng lòng, tin vào mục tiêu chung, thương nhau như ruột thịt thì khó khăn nào cũng có thể vượt qua. Điều làm nên sức mạnh của đơn vị chính là sự đoàn kết.”
Sau những năm tháng kháng chiến, đồng chí trở về đời thường tại Tổ dân phố Lộc Hải. Nhưng phẩm chất của người cán bộ chính trị năm xưa vẫn tiếp tục hiện diện trong cách sống: điềm đạm, gần gũi, trọng nghĩa tình, biết lắng nghe, biết nhắc nhở con cháu và bà con bằng sự chân thành. Người từng giữ ngọn lửa tinh thần trong đơn vị nay tiếp tục là một điểm tựa ký ức, một tấm gương về lòng yêu nước và trách nhiệm với quê hương.
Ở khu dân cư, những cựu chiến binh như đồng chí Nông Lạo có giá trị đặc biệt đối với công tác giáo dục truyền thống. Câu chuyện của đồng chí không chỉ giúp thế hệ trẻ hiểu thêm về kháng chiến chống Pháp, mà còn giúp các em hiểu rằng chiến thắng không chỉ đến từ vũ khí hay trận đánh, mà còn đến từ ý chí, niềm tin, tình đồng đội và sự đoàn kết của cả một dân tộc.
Với tuổi trẻ Cam Ranh hôm nay, hình ảnh Nông Lạo gợi nhắc một bài học sâu sắc: muốn vượt qua khó khăn, con người phải có niềm tin; muốn tập thể vững mạnh, phải có đoàn kết; muốn quê hương phát triển, mỗi người phải biết đặt trách nhiệm chung lên trên lợi ích riêng. Đó cũng là những giá trị mà người Chính trị viên năm xưa đã góp phần vun đắp trong đơn vị kháng chiến.
Ở Tổ dân phố Lộc Hải, đồng chí Nông Lạo là hình ảnh đáng kính của một người lính từng giữ vai trò Chính trị viên đại đội trong Đại đội 4, Tiểu đoàn Khánh Hòa. Câu chuyện của đồng chí là câu chuyện về niềm tin, về trách nhiệm, về sức mạnh tinh thần trong kháng chiến và về phẩm chất người lính vẫn bền bỉ tỏa sáng giữa đời thường.
