Đồng chí Phạm Hùng - Người lãnh đạo kiên trung, tài năng của cách mạng Việt Nam

1. KIÊN TRUNG, BẤT KHUẤT TRONG LAO TÙ ĐẾ QUỐC

Đồng chí Phạm Hùng thuộc lớp chiến sĩ cách mạng tiền bối của Đảng, của cách mạng Việt Nam. Hoạt động sôi nổi trong phong trào thanh niên, học sinh từ sớm, đến năm 18 tuổi, khi đang học năm thứ tư ở Trường Trung học Mỹ Tho, đồng chí Phạm Hùng được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, làm Bí thư chi bộ trường học. 19 tuổi, đồng chí được Đảng tin cậy giao trọng trách làm Bí thư Tỉnh ủy Mỹ Tho. Tháng 6/1931, đồng chí bị địch bắt giam ba năm (1931-1933) ở Mỹ Tho và Sài Gòn. Trong lao tù, dù bị tra tấn bằng cực hình, sau đó bị biệt giam vào xà lim, nhưng đồng chí tiếp tục lãnh đạo anh em tù nhân đấu tranh đòi cải thiện chế độ nhà tù, xây dựng đường dây liên lạc với bên ngoài để tiếp tục chỉ đạo phong trào đấu tranh của các tầng lớp nhân dân. Ngày 20/9/1932, tại Mỹ Tho, thực dân Pháp đã mở phiên tòa đại hình xét xử “những người chống lại an ninh công cộng”, đồng chí Phạm Hùng bị kết án tử hình và đưa về giam ở xà lim án chém Khám Lớn Sài Gòn.

Án tử hình không thể làm nhụt ý chí đấu tranh của người Bí thư Tỉnh ủy trẻ tuổi, lúc đó mới 20 tuổi. Tinh thần nghĩa hiệp, thái độ ung dung trước cái chết của đồng chí đã cảm hóa một số tù thường phạm bị thực dân Pháp kết án xử tử, thức tỉnh lương tri và truyền niềm tin vào chủ nghĩa cộng sản cho các bạn tử tù.

Do phong trào đấu tranh của nhân dân ta và các lực lượng tiến bộ Pháp đòi ân xá tù chính trị, đồng chí được giảm từ án tử hình xuống án chung thân khổ sai và bị đày ra nhà tù Côn Đảo từ tháng 1/1934. Gần 12 năm trong địa ngục trần gian Côn Đảo, trước ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết, đối diện sự tàn bạo, phi nhân tính của chủ nghĩa thực dân đã tỏa sáng nghị lực phi thường của người chiến sĩ cộng sản “dạ sắt, gan đồng”. Phải tồn tại trong “cảnh xô bồ mà mạng sống con người có khi đo bằng một chỗ ngả lưng hay một chén cơm gạo mục”(1), Phạm Hùng tỏ rõ khí phách của “con người thép” kiên cường trước kẻ thù, nhiều lần dũng cảm xả thân chịu đòn thay cho đồng chí của mình và luôn lạc quan, giữ vững niềm tin vào thắng lợi của cách mạng. Là một trong những người lãnh đạo chủ chốt của phong trào đấu tranh ở nhà tù Côn Ðảo, sau đó được cử làm Bí thư Ðảo ủy, đồng chí cùng Chi bộ tù nhân cộng sản lãnh đạo cuộc cuộc đấu tranh quyết liệt với kẻ thù để giành sự sống cho tù nhân, đòi giảm nhẹ khổ sai, cải thiện chế độ nhà tù. Biến nhà tù đế quốc thành trường học cách mạng, đồng chí tổ chức học tập lý luận về chủ nghĩa cộng sản, các buổi sinh hoạt văn nghệ phong phú, tuyên truyền giác ngộ tù nhân, binh lính, cai tù, giám thị, các đảng viên của Quốc dân đảng. Cách mạng tháng Tám nổ ra, đồng chí đã lãnh đạo anh em tù nhân chớp thời cơ giải phóng nhà tù Côn Đảo.