Đồng chí Phạm Ngọc Tú – Người chiến sĩ công binh mở đường giữa bom đạn Trường Sơn Đông

Đồng chí Phạm Ngọc Tú – Người chiến sĩ công binh mở đường giữa bom đạn Trường Sơn Đông

Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, lực lượng công binh đóng vai trò đặc biệt quan trọng: mở đường, phá gỡ bom mìn, dựng cầu, đảm bảo cho bộ đội chủ lực cơ động đánh địch. Giữa những chiến trường hiểm trở từ Việt Bắc đến Tây Nguyên, nhiều chiến sĩ công binh đã anh dũng hy sinh thầm lặng. Đồng chí Phạm Ngọc Tú, chiến sĩ công binh Đại đội 112, Trung đoàn 151, là một trong những tấm gương sáng nhất.

Tuổi thơ gắn với nghề thợ mộc

Phạm Ngọc Tú sinh năm 1927 tại vùng ven sông Lam (Nghệ An). Cha anh làm nghề thợ mộc, nên từ nhỏ Tú đã quen với cưa, đục, bào; cũng nhờ đó mà anh có đôi tay khéo léo và đôi mắt rất tinh. Mỗi lần lội rừng đốn gỗ cùng cha, Tú luôn là người phát hiện đường mòn, vết thú, vị trí đất yếu nhanh nhất.

Khi cuộc kháng chiến bùng nổ, Tú gia nhập đội du kích xã, rồi sau đó được điều vào lực lượng công binh của trung đoàn. Nhờ phẩm chất cẩn trọng và gan dạ, anh nhanh chóng được giao những nhiệm vụ khó nhất.

Những đêm mở đường trong lòng địch

Nhiệm vụ của Đại đội 112 lúc đó là mở tuyến cơ động cho các đơn vị chủ lực qua vùng Trường Sơn Đông – nơi địa hình hiểm trở, địch thường xuyên thả quân càn quét và rải mìn dày đặc.

Tú tham gia ngay trận mở đường K’Rông lần thứ nhất – nơi phải phá 17 quả mìn gài, 6 bãi chông và nhiều vật cản. Anh luôn đi đầu tổ dò mìn, tay cầm thanh sắt nhỏ, từng bước rà sát đất. Chỉ một sơ suất là mất mạng.

Đồng đội nhớ mãi hình ảnh Tú cúi sát mặt đất, lắng nghe từng tiếng kim loại va nhẹ, rồi bình tĩnh ngồi xuống tháo từng kíp nổ, từng sợi dây nối. Anh thường nói:

“Việc của tụi mình là để bộ đội đi phía sau không phải cúi đầu lo sợ.”

Trận cầu K’Nai – nơi ranh giới sống chết chỉ trong gang tấc

Năm 1952, bộ đội nhận lệnh tiến công vào cứ điểm M’Đrăk. Để cơ động pháo, cần dựng một cây cầu gỗ dài qua suối K’Nai. Đêm ấy mưa lớn, nước suối dâng ào ạt, trong khi địch liên tục rải pháo sáng từ đồn cách đó chỉ vài cây số.

Tú cùng tổ công binh lội xuống lòng suối đang cuộn xoáy, đóng từng cọc, đặt từng thanh gỗ. Có lúc một cây gỗ lớn bị nước cuốn trôi, Tú lập tức lao theo, dùng dây thừng chặn lại. Nước xoáy mạnh suýt nhấn chìm anh, nhưng cuối cùng cây gỗ được giữ, cầu hoàn thành trước bình minh.

Nhờ cây cầu ấy, pháo binh kịp thời chi viện, góp phần làm nên thắng lợi của trận đánh M’Đrăk.

Phá bom trên dốc Đắk Tờ Rưng – cuộc đối đầu nghẹt thở

Cuối năm 1953, địch thả bom phá hoại đường cơ động của ta, trong đó có một quả bom 250 pound không nổ nằm ngay giữa dốc Đắk Tờ Rưng. Nếu không phá gỡ kịp thời, đường vận chuyển sẽ bị tắc hoàn toàn.

Tú tình nguyện nhận nhiệm vụ.

Anh nằm sấp bên quả bom, lấy dao nhỏ nạy từng lớp đất. Sau 30 phút căng thẳng, anh tiếp cận được kíp bom – một loại mới, rất nhạy. Chỉ cần lệch tay vài milimet, mọi thứ sẽ nổ tung.

Dù mồ hôi ướt vai áo, Tú vẫn bình tĩnh tháo dần từng chốt an toàn. Cuối cùng, kíp được rút thành công. Khi anh đứng dậy, đồng đội vỡ òa. Họ kể lại:

“Chúng tôi nghe tim mình đập còn rõ hơn tiếng suối.”

Hy sinh trong lần mở đường cuối cùng

Tháng 1/1954, khi mở tuyến đường mới dẫn quân vào Tây Nguyên, đơn vị của Tú gặp phải ổ phục kích của địch. Trong lúc tìm cách phá vật cản để mở lối rút cho bộ đội, một loạt đại liên của địch bắn xuống. Tú bị trúng đạn khi đang dùng cuốc phá lớp đá chắn đường.

Dù đồng đội kịp đưa vào bụi rậm, anh chỉ kịp nói:
“Còn cái xẻng… cố mà làm cho xong đường…”

Anh hy sinh khi 27 tuổi.

Người công binh thầm lặng nhưng vĩ đại

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, đơn vị truy tặng anh danh hiệu “Chiến sĩ Công binh Dũng cảm”. Người dân vùng Trường Sơn Đông nhiều năm sau vẫn kể với nhau câu chuyện về anh – người chiến sĩ mở đường giữa bom đạn, hiến trọn tuổi trẻ cho Tổ quốc.