Đồng chí Phạm Văn Đồng - Một nhân cách lớn, trọn đời vì nước, vì dân

Sinh ra tại xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi - mảnh đất "núi Ấn, sông Trà" vốn nổi tiếng với truyền thống hiếu học và khí phách kiên cường, ông là con trai của cụ Phạm Văn Nga, một vị quan thanh liêm từng giữ chức Thị giảng học sĩ, dạy vua Duy Tân học, và Tham biện nội các, được ban hàm Tam phẩm. Với nền tảng gia đình như vậy, cùng tấm bằng Tú tài sắp chạm tay tại một trong những ngôi trường danh giá nhất Đông Dương (Trường Bưởi), con đường tương lai của ông đã được trải thảm đỏ: Một vị trí vững chắc trong bộ máy quan trường, một đời sống vinh hoa và sự nể trọng của xã hội đương thời.

Thế nhưng, trong sâu thẳm lòng người thanh niên ấy là nỗi thao thức không nguôi về vận mệnh dân tộc. Sống giữa kinh thành Huế rồi ra Hà Nội học tập, ông tận mắt chứng kiến cảnh những người dân lao động bị đánh đập, bị sỉ nhục bởi những tên cai trị thực dân. Ông thấu hiểu cái nỗi nhục nô lệ mà những trí thức yêu nước đương thời thường nhắc đến.

Những tư tưởng của Phan Chu Trinh, Phan Bội Châu đã gieo những mầm đầu tiên nhưng phải đến khi phong trào bãi khóa đòi để tang cụ Phan Chu Trinh và đòi thả cụ Phan Bội Châu diễn ra mới thổi bùng ngọn lửa yêu nước, khát khao độc lập dân tộc trong ông. Phạm Văn Đồng đã thực hiện một quyết định làm chấn động gia đình và bạn bè: Từ bỏ kỳ thi tốt nghiệp, rời bỏ Trường Bưởi để dấn thân vào con đường hoạt động bí mật đầy rẫy gian nan, hiểm nguy.

Qua những tấm ảnh và tài liệu truyền tay bí mật, ông biết đến "người thầy cách mạng" Nguyễn Ái Quốc. Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên tại Quảng Châu (Trung Quốc) như một "thỏi nam châm" thu hút tâm hồn ông. Năm 1926, ông bí mật sang Quảng Châu, tham gia lớp huấn luyện chính trị và trực tiếp được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc dìu dắt.

Tại đây, người thanh niên họ Phạm đã tìm thấy câu trả lời cho mọi trăn trở bấy lâu. Ông không còn là "cậu ấm" nhà quan nữa, mà đã tôi luyện nên một Phạm Văn Đồng kiên định, người nguyện "dùng cả đời mình để phụng sự Tổ quốc", bắt đầu từ những bước chân đầu tiên trên con đường vạn dặm đầy gian khổ nhưng cũng đầy vinh quang của lý tưởng cộng sản.

Hành trình 94 năm cuộc đời và 75 năm liên tục hoạt động cách mạng của Thủ tướng Phạm Văn Đồng là sự nhất quán đến kỳ lạ giữa lời nói và việc làm, giữa lý tưởng và hành động. Từ một người thanh niên trí thức dám từ bỏ tương lai nhàn hạ để dấn thân vào con đường giải phóng dân tộc, đến vị Thủ tướng mẫn cán suốt 32 năm, Phạm Văn Đồng luôn giữ cho mình một tâm thế tự tại, thanh bạch và hết lòng vì dân, vì nước. Ông chính là hiện thân sinh động của việc học tập và thực hành xuất sắc phong cách đạo đức Hồ Chí Minh – một phong cách "nhìn xa thấy rộng, tinh tế và linh hoạt, kiên cường và mềm dẻo".

Đạo đức của Phạm Văn Đồng không phải là những gì giáo điều hay xa vời. Nó hiện hữu trong sự tận tụy với công việc, trong lối sống giản dị, trong tình cảm chan hòa với đồng bào và sự thấu hiểu sâu sắc nguyện vọng của nhân dân. Ông đã để lại cho các thế hệ mai sau bài học vô giá về lòng liêm chính, tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc và bản lĩnh chính trị sáng suốt trước mọi thời cuộc.

Tên tuổi đồng chí Phạm Văn Đồng không chỉ gắn liền với những chiến công hiển hách trong Cách mạng Tháng Tám 1945, hai cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc hay những kỳ tích trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, mà còn sống mãi trong lòng người dân như một "nhà văn hóa lớn của dân tộc". Tấm gương đạo đức cách mạng trong sáng của ông sẽ mãi là ngọn đuốc soi đường, nhắc nhở mỗi cán bộ, đảng viên và thế hệ trẻ hôm nay về trách nhiệm phụng sự Tổ quốc và nhân dân.

Non sông Việt Nam, "núi Ấn, sông Trà" sẽ mãi tự hào vì đã sinh ra một người con ưu tú như ông – người đã sống một cuộc đời trọn nghĩa vẹn tình, một tên tuổi "sống mãi" trong sự nghiệp cách mạng và trong trái tim của mỗi người dân Việt Nam.