Đồng chí Phan Đăng Lưu - Tấm gương sáng ngời về đạo đức cách mạng

Đó là tấm gương đạo đức tận trung với nước, tận hiếu với dân; còn sức còn làm việc vì Đảng, vì dân; còn sống còn cống hiến cho Đảng, cho dân; tuyệt đối không màng tới vòng danh lợi. Tất cả đều bắt nguồn ở đồng chí có niềm tin tưởng tuyệt đối của Đảng, vào sự thắng lợi tất yếu của cách mạng dưới sự đưa đường chỉ lối của Đảng và lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.

Phẩm chất đạo đức đó đã nuôi dưỡng chí khí chiến đấu của đồng chí Phan Đăng Lưu, thôi thúc đồng chí luôn đứng trên thế tiến công cách mạng dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào, từ khi còn là một thanh niên yêu nước cho đến khi trở thành đảng viên Đảng Cộng sản trong lao tù đế quốc và đến tận những phút giaay cuối cùng hy sinh anh dũng trên pháp trường dưới làn đạn của kẻ thù... Bảo đảm cho sự trường tồn và phát triển của Đảng là mệnh lệnh mà đồng chí phải nghiêm chỉnh chấp hành, dù phải hy sinh lợi ích cá nhân vì biết rằng còn Đảng là còn cách mạng nhất dịnh thắng lợi. Nổi bật nhất về niềm tin và sự hy sinh ấy là sự kiện đồng chí Phan Đăng Lưu đã góp phần tiến cử đồng chí Trường Chinh vào chức vụ cao nhất trong Đảng (Tổng Bí thư) mặc dù khi đó đồng chí Trường Chinh mới chỉ là Ủy viên Xứ ủy Bắc Kỳ. Tấm gương đạo đức hết lòng vì Đảng, vì dân, chí công vô tư ấy của đồng chí Phan Đăng Lưu thật là cao cả.

Cũng như nhiều chí sĩ yêu nước và chiến sĩ cộng sản, ở đồng chí Phan Đăng Lưu yêu nước với thương yêu nhân dân thống nhất với nhau. Yêu nước là từ lòng yêu dân, thương yêu những con người nghèo khổ, yêu những người thân trong gia đình đến bà con xóm làng quê hương, quanh năm khốn khổ cơ hàn trong cảnh nước mất nhà tan. Càng yêu thương dân, đồng chí càng căm ghét bọn đàn áp, bóc lột dân nghèo. Phan Đăng Lưu luôn mang nặng nghĩa tình với dân với nước. Nghĩa tình ấy đã thôi thúc Phan Đăng Lưu đi tìm và đến với Đảng, với cách mạng để cứu nước, cứu dân.

Khi được giác ngộ cách mạng, Phan Đăng Lưu nhận thức rõ trách nhiệm của mình là phải gần gũi nhân dân, hiểu được tâm tư nguyện vọng của nhân dân để mở mang trí óc cho nhân dân, hướng dẫn nhân dân đi theo con đường cách mạng dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào. Ở Vinh, đồng chí luôn tìm những dịp tốt để gần gũi và giác ngộ con đường cách mạng cho những người nông dân, công nhân, thanh niên, trí thức. Ở nhà tù Buôn Ma Thuột, đồng chí tranh thủ những lúc gần gũi để tỉ tê cùng các bạn tù, cảm hóa lính gác ngục người Ê đê để đem ánh sáng của Đảng soi rọi tâm hồn họ, dìu dắt họ đi theo cách mạng. Ở Huế, đồng chí lân la nói chuyện với người phu xe, người dân lao động để hỏi han, tìm hiểu đời sống và nguyện vọng của họ.

Trong những năm 1936  - 1939, để cứu dân, cứu nước, Phan Đăng Lưu thường xuyên tổ chức mở các lớp học với nhiều trình độ khác nhau để tạo điều kiện cho lớp trẻ , bạn bè, đồng chí học tập, tích cực đọc các sách báo tiến bộ, bỏ lối học suông, học gắn với hành. Đồng chí luôn ân cần chỉ bảo cho mọi người “hãy tìm sách mà đọc, tìm thầy mà học, để làm người hữu ích, để cứu giống nòi, xây dựng đất nước”. Nhiều đồng chí được Phan Đăng Lưu dìu dắt đã trở thành những nhà hoạt động cách mạng, cán bộ lãnh đạo cao cấp trong Đảng và Nhà nước ta như Phan Đăng Tài, Nguyễn Oanh, Nguyễn Vịnh (Nguyễn Chí Thanh), Tố Hữu, Bùi San...

Phan Đăng Lưu cũng thường xuyên gặp gỡ các tầng lớp trí thức, các bạn thanh niên, học sinh, công chức, các nhân sĩ, các nhà khoa bảng, tu hành, để thuyết phục họ đi theo con đường cách mạng của Đảng. Đa số những người trong họ đều coi đồng chí là người bạn chân thành, người cố vấn sáng suốt của họ.

Cuộc đời và sự nghiệp của Phan Đăng Lưu luôn là tấm gương cao đẹp về đạo đức cần, kiệm, liêm, chính. Tự học miệt mài trong sách báo Đông, Tây, kim, cổ, trong tổng kết kinh nghiệm công tác hàng ngày với đồng chí, bạn bè, nhân dân, để tích lũy cho mình vốn hiểu biết cần thiết, mong có ngày đủ tâm, đủ tài cứu nước, cứu dân là niềm đam mê, hoài bão lớn của đồng chí. Chỗ ở và nơi làm việc của đồng chí chất đầy các loại sách, báo chí... Đồng chí luôn giành dụm chi tiêu để mua sách, báo. Đọc đến đâu đồng chí luôn ghi chép, tổng hợp kiến thức đến đấy. Cả trong lao tù đế quốc, thấy ở đâu những mảnh báo nhỏ, mảnh giấy vụn rơi vãi, đồng chí đều đem nhặt về sử dụng một cách hợp lý. Ngoài giờ đi phổ biến nghị quyết của Đảng, thuyết phục, vận động tổ chức quần chúng là đồng chí lao ngay vào học tập, nghiên cứu, không bỏ phí giây phút nào. Đồng chí nghiên cứu đủ loại sách, báo, từ Nho học đến Tân học, từ khoa học tự nhiên đến khoa học chính trị - xã hội bằng cả tiếng Trung Quốc và tiếng Pháp, sâu sắc nhất và thường xuyên nhất là các sách báo của chủ nghĩa Mác - Lênin, của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, của Quốc tế Cộng sản, đường lối chính sách của Đảng và tình hình thế giới.

Những cống hiến to lớn cho Đảng, cho cách mạng mà Phan Đăng Lưu mang lại là kết quả tất yếu trong suốt cuộc đời đồng chí cần kiệm tích lũy vốn hiểu biết sâu rộng trên cơ sở miệt mài học tập, lao động về hoạt động cách mạng của đồng chí.

Ở Phan Đăng Lưu tấm gương đạo đức cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư luôn thống nhất và là sự biểu hiện toàn diện, cụ thể của tấm gương đạo đức tận trung với nước, tận hiếu với dân. Những ngày cuối đời trong xà lim án chém, Phan Đăng Lưu vẫn linh hoạt sáng tạo tổ chức trao đổi, đúc rút kinh nghiệm về cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ với các đồng chí trong tù; vẫn hết lòng chăm sóc, thương yêu những đồng chí bị kẻ thù tra tấn dã man, tàn bạo; vẫn truyền và khơi dậy ý chí bất khuất, kiên cường với niềm lạc quan tin tưởng vào ngày mai toàn thắng của cách mạng cho những đồng chí còn ở lại. Đồng chí cũng không quên viết thư về nhà để động viên, an úi những người thân trong gia đình trên tinh thần của một người cộng sản chân chính.

Ba mươi chín năm tuổi đời, gần 20 năm hoạt động cách mạng liên tục và sôi nổi, đồng chí Phan Đăng Lưu đã hiến dâng trọn đời mình vì cách mạng, vì sự nghiệp giải phóng dân tộc. Đồng chí là tấm gương sáng cổ vũ, động viên các thế hệ người Việt Nam trong cuộc đấu tranh cho độc lập, tự do của dân tộc, hạnh phúc của nhân dân.