ĐỒNG CHÍ PHAN VĂN ĐÁNG – NGƯỜI CHIẾN SĨ CỘNG SẢN KIÊN TRUNG, NHÀ LÃNH ĐẠO TÀI NĂNG CỦA CÁCH MẠNG MIỀN NAM

Phan Văn Đáng, bí danh Hai Văn, sinh năm 1918 trong một gia đình có truyền thống cách mạng tại xã Mỹ Lộc, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long, nay thuộc xã Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long. Từ thuở nhỏ, cậu bé Phan Văn Đáng đã sớm được giác ngộ cách mạng và tham gia hoạt động bí mật của Đảng.

Năm 12 tuổi, Phan Văn Đáng làm liên lạc cho cơ quan Đảng tại chợ Cái Ngang, huyện Tam Bình, đồng thời tham gia rải truyền đơn. Những công việc tưởng như nhỏ bé nhưng đầy hiểm nguy trong hoàn cảnh chính quyền thực dân tăng cường đàn áp đã sớm tôi luyện ở người thanh niên quê Vĩnh Long sự gan dạ, nhanh nhạy và ý thức trách nhiệm với cách mạng.

Tháng 9/1939, Phan Văn Đáng vinh dự được kết nạp vào Đảng. Từ đây, cuộc đời đồng chí gắn liền với những chặng đường đấu tranh đầy gian khổ nhưng cũng hết sức vẻ vang của cách mạng Việt Nam.

Trong quá trình hoạt động, Phan Văn Đáng lần lượt đảm nhiệm nhiều trọng trách: Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy Vĩnh Long, Phó Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Trà, Xứ ủy viên, Thường vụ Xứ ủy Nam Bộ, Phó Bí thư Trung ương Cục miền Nam, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương và Phó Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Ở mỗi cương vị, đồng chí đều thể hiện bản lĩnh của một cán bộ lãnh đạo giàu kinh nghiệm thực tiễn, có tư duy sắc bén và luôn đặt lợi ích của cách mạng, của nhân dân lên hàng đầu.

Dấu ấn nổi bật của Phan Văn Đáng gắn với những bước ngoặt quan trọng của cách mạng miền Nam. Đồng chí có những đóng góp tiêu biểu trong phong trào Đồng khởi ở Bến Tre, Đồng khởi ở Tây Ninh, đặc biệt là trận Tua Hai lịch sử và cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.

Những năm tháng hoạt động ở chiến trường miền Nam là khoảng thời gian thử thách khắc nghiệt đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo cách mạng. Trong điều kiện địch kiểm soát gắt gao, chiến tranh ác liệt, việc tổ chức lực lượng, xây dựng cơ sở, phát động quần chúng và chỉ đạo phong trào đòi hỏi cán bộ phải có bản lĩnh, sự nhạy bén và khả năng xử lý tình huống linh hoạt. Phan Văn Đáng đã cùng tập thể lãnh đạo cách mạng miền Nam kiên trì xây dựng lực lượng, củng cố phong trào và tổ chức nhiều hoạt động đấu tranh quan trọng.

Không chỉ là một nhà lãnh đạo giàu kinh nghiệm, Phan Văn Đáng còn là người có tư duy lý luận sắc sảo. Đồng chí có nhiều bài viết, bài nói về xây dựng Đảng, vai trò của người cán bộ, lực lượng thanh niên và việc học tập, rèn luyện đạo đức cách mạng theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Những quan điểm được trình bày từ thực tiễn hoạt động cách mạng, thể hiện sự sâu sắc, gần gũi và có sức thuyết phục.

Một trong những phẩm chất nổi bật của Phan Văn Đáng là phong cách lãnh đạo giản dị, gần gũi, sâu sát cơ sở. Đồng chí làm việc nguyên tắc nhưng không cứng nhắc; luôn cởi mở, chân tình, cầu thị, coi trọng việc đi cơ sở, tìm hiểu thực tế và lắng nghe nhân dân.

Quan điểm ấy được thể hiện cô đọng qua câu nói: “Đảng muốn nói cho dân nghe trước hết Đảng phải nghe dân nói!”. Không chỉ là một lời nhắc nhở về phương pháp lãnh đạo, câu nói còn thể hiện sâu sắc tư tưởng lấy nhân dân làm trung tâm, xây dựng mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân.

Trong cuộc sống đời thường, đồng chí Phan Văn Đáng được biết đến là người có lối sống giản dị, khiêm nhường, gần gũi với cán bộ và nhân dân. Dù từng đảm nhiệm nhiều trọng trách, đồng chí vẫn giữ tác phong sâu sát, tôn trọng đồng chí, đồng đội và luôn chú trọng lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng từ cơ sở.

Năm 1983, đồng chí Phan Văn Đáng nghỉ hưu. Sau một thời gian lâm bệnh nặng, ngày 9/5/1997, đồng chí từ trần, hưởng thọ 78 tuổi.

Với những cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, đồng chí Phan Văn Đáng được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh, hai Huân chương Kháng chiến hạng Nhất và Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng.

Gần sáu thập niên hoạt động cách mạng, từ một cậu bé 12 tuổi làm liên lạc tại chợ Cái Ngang đến một cán bộ lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước, cuộc đời Phan Văn Đáng là hành trình của một người chiến sĩ cộng sản kiên trung. Những đóng góp của đồng chí trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước và xây dựng đất nước sau chiến tranh đã góp phần làm nên truyền thống vẻ vang của cách mạng Việt Nam.

Tên tuổi Phan Văn Đáng, bí danh Hai Văn, mãi được nhắc nhớ như một người cán bộ lãnh đạo tài năng, một nhà lý luận giàu tâm huyết và một người cộng sản luôn gần dân, trọng dân, hết lòng phụng sự Tổ quốc và nhân dân.