Đồng chí Phùng Chí Kiên: Vị tướng quân sự đầu tiên ngã xuống vì bình minh độc lập (1901 - 1941)

Trong những ngày tháng cách mạng Việt Nam còn phôi thai, đồng chí Phùng Chí Kiên (tên thật là Nguyễn Vĩ, quê ở Diễn Châu, Nghệ An) nổi lên như một trong những nhà quân sự lỗi lạc và là học trò xuất sắc nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sớm giác ngộ cách mạng, ông được Bác Hồ cử sang thi vào Trường Quân sự Hoàng Phố (Trung Quốc), sau đó tiếp tục học tại Đại học Phương Đông (Liên Xô).

Sở hữu kiến thức quân sự bài bản và tầm nhìn chiến lược, ông được Đảng giao trọng trách xây dựng lực lượng vũ trang và các căn cứ địa cách mạng đầu tiên. Đầu năm 1941, ông cùng Bác Hồ về nước, trực tiếp chỉ đạo xây dựng căn cứ địa Pác Bó (Cao Bằng) và được bầu làm Chỉ huy trưởng Đội Cứu quốc quân thứ nhất. Giữa năm 1941, thực dân Pháp huy động lực lượng lớn bủa vây căn cứ. Để bảo vệ cơ quan đầu não, Phùng Chí Kiên đã dũng cảm chỉ huy một cánh quân đánh lạc hướng, thu hút hỏa lực địch về phía mình.

Trong một trận chiến đấu phá vòng vây không cân sức tại Ngân Sơn (Bắc Kạn), ông bị thương nặng và sa vào tay giặc. Thực dân Pháp đã dùng mọi cực hình tra tấn nhưng không thể moi được bất cứ thông tin nào. Ngày 22 tháng 8 năm 1941, những tên tay sai hèn hạ đã chặt đầu ông, đem bêu ở ngã ba cầu Ngân Sơn để thị uy, còn thân thể ông bị vùi lấp sơ sài. Sự hy sinh oanh liệt của Phùng Chí Kiên là tổn thất vô cùng to lớn đối với Đảng. Ông ngã xuống khi chưa kịp mang quân hàm, nhưng trong trái tim của toàn quân, toàn dân, ông mãi mãi là vị tướng tiên phong, người anh cả đầu tiên của Lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam.