Đồng chí Trần Bá Diệp – Người trở về dựng lại cơ sở
Lịch sử cách mạng không chỉ được làm nên trong những thời điểm phong trào phát triển mạnh. Có những giai đoạn tưởng như tất cả đã lắng xuống, tổ chức bị phá vỡ, cán bộ phải phân tán. Chính trong những lúc ấy, phẩm chất của người cán bộ cách mạng càng được thử thách.
Trần Bá Diệp là một trong những người như vậy.
Cuối tháng 4 năm 1930, đồng chí có mặt trong nhóm những người đầu tiên tham gia Chi bộ Long Sơn – Long Thuận, cùng Trần Văn Lâm, Hùng Cẩm Hòa và Lê Hồng Thiệt. Chi bộ ra đời trong hoàn cảnh phong trào cách mạng đang bắt đầu lan rộng ở vùng Tân Châu.
Nhưng sau những ngày phong trào sôi nổi năm 1930, sự đàn áp của địch ngày càng quyết liệt. Năm 1931–1932, nhiều tổ chức Đảng bị phá vỡ, cán bộ, đảng viên bị bắt hoặc phải rời khỏi địa bàn. Phong trào cách mạng ở vùng cù lao Cái Vừng – Long Sơn – Long Thuận – Phú Thuận có lúc tạm lắng xuống.
Đối với những người còn lại, nhiệm vụ lúc ấy không phải là chờ đợi.
Đó là tìm cách khôi phục cơ sở.
Trong giai đoạn 1933–1935, tình hình dần lắng dịu. Những đảng viên từng hoạt động trước đó tìm cách trở về xây dựng lại tổ chức. Trần Bá Diệp trở về Long Sơn, cùng những người khác khôi phục chi bộ. Đồng chí được ghi nhận là người giữ vai trò Bí thư trong chi bộ được xây dựng lại.
Nhiệm vụ của chi bộ lúc ấy hết sức quan trọng: tuyên truyền, vận động quần chúng, xây dựng cơ sở cách mạng, phát triển đảng viên và giáo dục cán bộ.
Không có những cuộc mít tinh đông người như năm 1930. Không có không khí sôi nổi của những ngày đầu phong trào.
Thay vào đó là công việc kiên trì, âm thầm và lâu dài.
Từng người được vận động. Từng cơ sở được gây dựng. Từng cán bộ được giáo dục.
Những tài liệu như Đường Kách Mệnh của Nguyễn Ái Quốc và báo Bạn Nghèo của Ban Chấp hành Đảng bộ Châu Đốc được sử dụng để tuyên truyền, giáo dục đảng viên và cơ sở cách mạng.
Đến ngày 12 tháng 9 năm 1933, nhân kỷ niệm Xô viết Nghệ - Tĩnh, chi bộ tổ chức mít tinh và tuyên truyền. Dù hoạt động phải bí mật, quần chúng vẫn tham gia khá đông. Từ năm 1934 đến 1935, phong trào ở các xã từng bước được khôi phục, tổ chức Đảng và các tổ chức quần chúng được củng cố, phát triển.
Nhưng một lần nữa, thử thách lại đến.
Năm 1939, khi thực dân Pháp tăng cường đàn áp, Trần Bá Diệp bị bắt và đày đi Côn Đảo.
Cuộc đời hoạt động của Trần Bá Diệp vì thế gắn với hai hình ảnh: người cán bộ đứng trong những ngày đầu phong trào và người trở về khôi phục tổ chức sau những năm tháng bị đàn áp.
Đó là câu chuyện về sự bền bỉ của một người cách mạng – khi phong trào mạnh thì đứng trong hàng ngũ đấu tranh, khi phong trào khó khăn thì kiên trì dựng lại cơ sở.
