Đồng chí Trần Hữu Dực – "Chủ tịch Ủy ban Khởi nghĩa Trung Bộ" ngọn cờ lãnh đạo cướp chính quyền tại Quảng Trị và miền Trung

Trần Hữu Dực sinh năm 1910 tại làng Xuân Hòa, xã Triệu Độ, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, ông gia nhập Việt Nam Cách mạng Thanh niên năm 1926 và trở thành Bí thư Tỉnh ủy đầu tiên của Tỉnh ủy Quảng Trị năm 1930 khi mới 20 tuổi. Trải qua 3 lần bị thực dân Pháp bắt giam, kết án tổng cộng hơn 29 năm tù và đày đi các nhà tù Lao Bảo, Buôn Ma Thuột, ông vẫn giữ vững khí tiết kiên cường của người cộng sản.

Tháng 3 năm 1945, sau khi thoát khỏi nhà tù thực dân, Trần Hữu Dực khẩn trương trở về Quảng Trị, bắt liên lạc với các cơ sở bí mật để khôi phục Tỉnh ủy và củng cố Mặt trận Việt Minh. Với tư cách là Trưởng ban Khởi nghĩa tỉnh Quảng Trị, ông đã chỉ đạo thành lập các Chiến khu Ba Lòng, Cửa Tùng, đẩy mạnh huấn luyện các Đội Tự vệ Cứu quốc và vận động binh lính Bảo an binh đi theo cách mạng.

Đêm 22 rạng sáng ngày 23 tháng 8 năm 1945, Trần Hữu Dực phát lệnh khởi nghĩa trên toàn tỉnh Quảng Trị. Ông trực tiếp chỉ đạo lực lượng tự vệ chiến đấu phối hợp cùng hàng vạn quần chúng nhân dân mang cờ đỏ sao vàng, giáo mác tiến vào bao vây thị xã Quảng Trị, chiếm Dinh Tỉnh trưởng, Trại Bảo an binh và các công sở trọng yếu mà không tốn xương máu.

Ngay sau thắng lợi tại Quảng Trị, ông được Trung ương Đảng tín nhiệm giao trọng trách Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Cách mạng Trung Bộ. Trên cương vị này, đồng chí Trần Hữu Dực đã chỉ đạo củng cố chính quyền cách mạng lâm thời trên toàn xứ Trung Kỳ, đập tan mọi âm mưu chống phá của các thế lực phản động, góp phần bảo vệ vững chắc thành quả của cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945.