Đồng chí Trần Hữu Dực – "Ngọn cờ đầu Quảng Trị" lãnh đạo cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại Trung Bộ

Trần Hữu Dực sinh năm 1910 tại xã Triệu Thuận, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Là một trong những đảng viên đời đầu của Đảng Cộng sản Việt Nam tại miền Trung, ông đã dốc trọn tuổi trẻ gầy dựng các chi bộ Đảng đầu tiên tại Quảng Trị. Dù trải qua gần 15 năm bị giam cầm, đày ải qua các nhà tù khét tiếng như Lao Bảo, Buôn Ma Thuột, ông vẫn giữ vững ngọn lửa kiên trung, bất khuất của người chiến sĩ cộng sản.

Tháng 3 năm 1945, thoát khỏi nhà tù đày, Trần Hữu Dực lập tức trở về Quảng Trị khôi phục Tỉnh ủy và thành lập Chiến khu Ba Lòng – căn cứ địa cách mạng quan trọng của miền Trung. Trên cương vị Chủ tịch Ủy ban Khởi nghĩa tỉnh Quảng Trị, ông khẩn trương tổ chức, huấn luyện các đội Tự vệ Cứu quốc, trang bị vũ khí thô sơ và sẵn sàng chờ lệnh Tổng khởi nghĩa từ Trung ương.

Đêm 22 tháng 8 năm 1945, Trần Hữu Dực phát lệnh khởi nghĩa trên toàn tỉnh Quảng Trị. Dưới sự chỉ huy quyết đoán của ông, lực lượng tự vệ cùng hàng vạn quần chúng nhân dân từ khắp các huyện đồng loạt kéo về thị xã Quảng Trị, bao vây Dinh Tỉnh trưởng và Trại Bảo an binh. Trước khí thế áp đảo của quần chúng, bộ máy tay sai hoàn toàn tê liệt, giao nộp chính quyền cho Ủy ban Nhân dân Cách mạng vào sáng ngày 23 tháng 8 năm 1945.

Ngay sau thắng lợi tại Quảng Trị, ông được Trung ương cử làm Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Cách mạng Trung Bộ, trực tiếp chỉ đạo việc củng cố chính quyền non trẻ, giải quyết nạn đói và chuẩn bị lực lượng kháng chiến tại các tỉnh Trung Bộ. Bản lĩnh chỉ huy mưu lược, tinh thần xả thân vì độc lập dân tộc của đồng chí Trần Hữu Dực là một mốc sơn chói lọi trong trang sử vàng Cách mạng Tháng Tám năm 1945.