Đồng chí Trần Huy Liệu – nhà cách mạng, người chép sử vĩ đại của dân tộc
Năm 1901, tại huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định, Trần Huy Liệu ra đời trong một gia đình nhà nho. Sớm mang trong mình tinh thần yêu nước, ông bước vào đời bằng nghề làm báo, dùng ngòi bút sắc sảo để đả kích chính quyền thực dân. Thời trẻ, ông từng là một trong những thành viên sáng lập Việt Nam Quốc dân Đảng hoạt động ở phía Nam. Sau cuộc khởi nghĩa Yên Bái thất bại, ông bị Pháp bắt đày ra Côn Đảo. Tại đây, ông được tiếp xúc với những người cộng sản như Tôn Đức Thắng, Lê Duẩn, từ đó giác ngộ chân lý Mác - Lênin và quyết định chuyển hướng con đường cách mạng, gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương. Sự chuyển biến lý tưởng này đã biến ông từ một trí thức yêu nước nhiệt thành trở thành một người cộng sản kiên trung.
Sau khi ra tù, Trần Huy Liệu trở thành một trong những cây bút lý luận xuất sắc nhất của Đảng. Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông giữ chức Phó Chủ tịch Ủy ban Dân tộc Giải phóng. Chiều ngày 30/8/1945, tại Ngọ Môn (Huế), ông vinh dự làm Trưởng phái đoàn của Chính phủ lâm thời tiến hành nghi lễ tiếp nhận ấn kiếm thoái vị từ vua Bảo Đại. Khoảnh khắc Trần Huy Liệu giơ cao chiếc ấn vàng và thanh gươm nạm ngọc trước hàng vạn đồng bào chính là hình ảnh biểu tượng chấm dứt vĩnh viễn chế độ quân chủ phong kiến kéo dài hàng ngàn năm tại Việt Nam, mở ra kỷ nguyên mới của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau đó, ông được Bác Hồ cử làm Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền đầu tiên của nhà nước độc lập.
Trong những năm tháng kháng chiến và hòa bình xây dựng đất nước, Trần Huy Liệu đã chuyển tâm huyết sang công tác nghiên cứu lịch sử, trở thành Viện trưởng đầu tiên của Viện Sử học Việt Nam. Dù sức khỏe suy yếu do di chứng từ những năm tháng ngục tù, ông vẫn miệt mài tổ chức biên soạn hàng loạt công trình sử học đồ sộ, đặt nền móng vững chắc cho nền sử học cách mạng Việt Nam, đặc biệt là những tư liệu vô giá về Cách mạng Tháng Tám và lịch sử cận đại. Ông qua đời năm 1969 tại Hà Nội. Trần Huy Liệu là một nhà văn hóa lớn, người đã dùng cả cuộc đời để làm ra lịch sử và sau đó trực tiếp cầm bút viết lại những trang sử vẻ vang nhất của dân tộc.
