Đồng chí Trần Phú Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam

Trần Phú — Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam — đã ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng tên tuổi và tinh thần bất khuất của ông mãi mãi là ngọn lửa thiêng soi sáng con đường cách mạng của dân tộc.

Trần Phú sinh ngày 1 tháng 5 năm 1904 tại thôn Tây Thuận, xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh — một vùng đất giàu truyền thống hiếu học và yêu nước. Cha ông là Trần Văn Phổ, một nhà giáo nghèo có tinh thần yêu nước sâu sắc.

Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, Trần Phú được thầy giáo Lê Văn Miến và bạn bè đùm bọc, nuôi dưỡng. Dù hoàn cảnh khó khăn, ông vẫn học giỏi xuất sắc, đỗ thành chung (tốt nghiệp trung học) tại trường Quốc học Huế. Những năm tháng học tập ở Huế đã hun đúc trong ông lý tưởng cách mạng và khát vọng giải phóng dân tộc.

Năm 1925, Trần Phú được kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và năm 1926 được cử sang Trung Quốc học tại Quảng Châu. Tại đây, ông được gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và được đào tạo về lý luận cách mạng Mác-Lênin.

Năm 1929, Trần Phú được cử sang Liên Xô học tại trường Đại học Phương Đông. Tại đây, ông đã miệt mài nghiên cứu lý luận Mác-Lênin và vận dụng vào thực tiễn cách mạng Việt Nam. Cuối năm 1930, ông về nước hoạt động bí mật.

Tháng 10 năm 1930, tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ nhất họp ở Hương Cảng (Hồng Kông), Trần Phú được bầu làm Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Đông Dương khi mới 26 tuổi. Tại hội nghị này, ông đã trình bày Luận cương chính trị tháng 10 năm 1930 — văn kiện lý luận quan trọng xác định đường lối cách mạng của Đảng.

Luận cương chính trị do Trần Phú soạn thảo đã phân tích sâu sắc tình hình xã hội Đông Dương, xác định nhiệm vụ của cách mạng, vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân và liên minh công nông. Đây là đóng góp lý luận quan trọng đặt nền tảng tư tưởng cho Đảng trong giai đoạn đầu.

Tháng 4 năm 1931, Trần Phú bị mật thám Pháp bắt tại Sài Gòn. Dù bị tra tấn dã man, ông không hề khai báo bất cứ điều gì có hại cho tổ chức Đảng và đồng đội. Kẻ thù dùng mọi thủ đoạn tra tấn tàn bạo nhưng không thể khuất phục được ý chí người cộng sản kiên cường.

Ngày 6 tháng 9 năm 1931, sau nhiều tháng bị tra tấn và giam cầm trong điều kiện khắc nghiệt, Trần Phú đã hy sinh tại nhà thương Chợ Quán (Sài Gòn), khi mới 27 tuổi. Trước lúc lâm chung, ông để lại câu nói bất hủ: 'Hãy giữ vững chí khí chiến đấu!' — lời nhắn nhủ như ngọn đuốc thiêng truyền lửa cho các thế hệ cách mạng mai sau.

Cuộc đời Trần Phú chỉ vỏn vẹn 27 năm, trong đó chỉ có khoảng 8 tháng trực tiếp lãnh đạo Đảng với tư cách Tổng Bí thư, nhưng những đóng góp của ông cho cách mạng Việt Nam là vô cùng to lớn. Ông là một trong những người đặt nền móng tư tưởng và tổ chức cho Đảng Cộng sản Việt Nam trong những năm tháng đầu tiên đầy gian khó.

Đảng và Nhà nước đã truy tặng đồng chí Trần Phú Huân chương Sao Vàng — phần thưởng cao quý nhất. Tên ông được đặt cho nhiều đường phố, trường học trên khắp cả nước. Tại quê hương Hà Tĩnh, khu lưu niệm đồng chí Trần Phú là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng.

Câu nói cuối đời của Trần Phú — 'Hãy giữ vững chí khí chiến đấu!' — đã trở thành khẩu hiệu, phương châm hành động của các thế hệ chiến sĩ cộng sản Việt Nam. Tinh thần ấy vẫn đang sống mãi, tiếp tục truyền cảm hứng cho mọi người con đất Việt hôm nay và mai sau.