Đồng chí Trần Phú – Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Chi đoàn cơ sở Công ty Điện lực Chợ Lớn

Đồng chí Trần Phú sinh năm 1904 tại Hà Tĩnh. Ở tuổi 26, tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lâm thời tháng 10/1930, đồng chí đã chủ trì và dự thảo bản Luận cương Chính trị lịch sử, đồng thời được bầu làm Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng.

Tháng 4 năm 1931, giữa lúc phong trào cách mạng đang bị thực dân Pháp khủng bố khốc liệt, đồng chí Trần Phú bị mật thám Pháp bắt giữ tại Sài Gòn. Biết anh là lãnh đạo cao cấp, giặc Pháp đã dùng những ngón đòn tra tấn dã man nhất: từ tra điện, đóng đinh vào móng tay cho đến đánh đập đến nát da thịt. Thế nhưng, câu trả lời duy nhất chúng nhận được từ người thanh niên gầy gò ấy là cái nhìn trừng trừng đầy khinh bỉ và sự im lặng thép.

Do bị tra tấn quá tàn bạo cộng với chế độ lao tù khắc nghiệt, đồng chí Trần Phú bị ho lao nặng, sức khỏe suy kiệt hoàn toàn. Để ngăn chặn bệnh truyền nhiễm lây lan ra nhà tù lớn và cũng để tiếp tục khai thác thông tin, thực dân Pháp đã chuyển đồng chí vào Khu nhà giam nằm trong Bệnh viện Chợ Quán (nay là Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM).

Dù nằm trên giường bệnh với thân hình gầy gò chỉ còn da bọc xương, lồng ngực đau nhói sau những cơn ho ra máu, tinh thần của vị Tổng Bí thư vẫn chưa bao giờ khuất phục. Đồng chí tận dụng những giây phút tỉnh táo ngắn ngủi để động viên các đồng chí cùng bị giam giữ, giữ vững khí tiết của người cộng sản.

Ngày 6 tháng 9 năm 1931, căn bệnh trầm trọng đã cướp đi sinh mạng của người chiến sĩ lỗi lạc khi đồng chí mới 27 tuổi. Trước khi nhắm mắt, đồng chí Trần Phú đã ghé sát tai người đồng chí bên cạnh, để lại lời nhắn nhủ bất tử cho toàn Đảng và thế hệ mai sau:

"Hãy giữ vững chí khí chiến đấu!"

Hơn 90 năm trôi qua, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM ngày nay đã trở thành trung tâm y tế đầu ngành, hiện đại và bận rộn tại Quận 5. Thế nhưng, nằm nép mình yên bình trong khuôn viên bệnh viện, Khu trại giam bệnh viện Chợ Quán vẫn được trân trọng bảo tồn nguyên vẹn như một bảo tàng lịch sử đặc biệt.

Đến thăm nơi này, lội qua những dãy hành lang hun hút, đứng trước căn phòng giam phòng số 1 – nơi đồng chí Trần Phú nằm những ngày cuối đời, ai cũng phải nghẹn ngào

Lời nhắn nhủ "Hãy giữ vững chí khí chiến đấu" của Tổng Bí thư Trần Phú tại trại giam Chợ Quán năm xưa đã trở thành vũ khí tinh thần vô giá, theo chân các chiến sĩ cách mạng vượt qua mọi ngục tù Sơn La, Côn Đảo, Phú Quốc để đi đến ngày chiến thắng cuối cùng. Giữa lòng Sài Gòn - TPHCM sôi động, khu trại giam ấy như một khoảng lặng linh thiêng, nhắc nhở chúng ta về cái giá của hòa bình và độc lập hôm nay.