ĐỒNG CHÍ TRẦN VĂN HOÀI
Nhân vật anh hùng tiêu biểu — người chỉ huy kiên cường, một chiến sĩ cách mạng có tầm ảnh hưởng lớn ở đất Tây Đô.
Cần Thơ, miền Tây Nam Bộ, không chỉ nổi tiếng với sông nước miệt vườn mà còn mang trong mình những dấu ấn lịch sử cách mạng rất đậm nét. Trong số đó, Trần Văn Hoài là một nhân vật anh hùng tiêu biểu — người chỉ huy kiên cường, một chiến sĩ cách mạng có tầm ảnh hưởng lớn. Trần Văn Hoài sinh năm 1914 tại Vàm Nhơn, làng Thới Thạnh, quận Ô Môn, tỉnh Cần Thơ (theo tư liệu lịch sử). Ông sinh ra trong một gia đình nhà nho có tinh thần yêu nước và từ sớm đã lớn lên với lòng căm thù thực dân Pháp.
Ngay sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Trần Văn Hoài đã tham gia lãnh đạo tại Cần Thơ. Ông cùng đồng chí Huỳnh Phan Hộ lãnh đạo quần chúng vùng Ô Môn vùng lên giành chính quyền ở quận này. Tháng 9/1945, ông được cử làm Phó Bí thư Tỉnh ủy và đồng thời giữ chức Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến tỉnh Cần Thơ, dẫn dắt nhân dân Cần Thơ trong giai đoạn gian khó khi thực dân Pháp tái chiếm. Khi quân Pháp tái chiếm Cần Thơ (tháng 10/1945), ông cùng các lãnh đạo tỉnh lập ba mặt trận: Bình Thủy, Tham Tướng, Cái Răng để bao vây, chống địch ở nội thành.
Một trong những đóng góp nổi bật của Trần Văn Hoài là ở vùng Long Châu Hà (Long Xuyên – Châu Đốc – Hà Tiên), nơi ông được giao trọng trách chỉ huy Chi bộ 21. Ông không chỉ huy động lực lượng vũ trang mà còn rất chú trọng công tác vận động quần chúng. Ông “chuyển hóa” tư tưởng nhiều người dân từng bị ảnh hưởng bởi các thế lực thân Pháp hoặc các nhóm phản động tôn giáo, giúp họ “cải tà quy chánh” và hướng về cách mạng. Với tài năng, lòng dũng cảm và đức độ, ông chiếm được lòng tin của chiến sĩ lẫn đồng bào, truyền cảm hứng cho phong trào cách mạng ở vùng này. Một trong những hình ảnh nổi tiếng về ông là việc treo cờ “Thành đồng Tổ quốc” ở Long Châu Hà ngày 2/9/1948, thể hiện tinh thần quyết tâm chiến đấu vì độc lập.
Không chỉ hoạt động ở cấp quận hay tỉnh, Trần Văn Hoài còn giữ nhiều vị trí quan trọng trong lực lượng vũ trang. Ông là Trung đoàn trưởng Trung đoàn 122, chịu trách nhiệm chiến đấu tại khu vực Cần Thơ – Rạch Giá. Sau đó, ông được bổ nhiệm Liên Trung đoàn trưởng của liên Trung đoàn 122 và 124. Những vị trí này cho thấy ông vừa là chỉ huy quân sự giỏi, vừa là cán bộ chính trị có tầm ảnh hưởng lớn trong phong trào kháng chiến ở Nam Bộ.
Mặc dù ông không được đào tạo qua trường lớp quân sự chính quy, nhưng nhờ kinh nghiệm thực tế, dũng cảm và sự sáng tạo, ông đã lãnh đạo nhiều trận chiến quan trọng, đạt được thắng lợi đáng kể. Quan tâm đến chiến sĩ và quần chúng. Không chỉ lo “việc lớn”, mà ông luôn để ý đến miếng ăn, giấc ngủ của bộ đội. Ông hiểu rất rõ việc xây dựng cơ sở cách mạng phải đồng hành với nhân dân – hành quân đến đâu là giúp địa phương tổ chức cơ sở đến đó, để lực lượng cách mạng thật sự là “quân đội của nhân dân, ở dân thương, đi dân nhớ.”
Cuộc đời Trần Văn Hoài dừng lại vào năm 1949, khi ông mới 35 tuổi. Sự ra đi của ông là một mất mát lớn cho phong trào cách mạng Tây Nam Bộ — vừa mất một chỉ huy tài năng, vừa mất một người lãnh đạo quần chúng sâu sát. Hôm nay, tên ông được đặt cho một con đường ở trung tâm quận Ninh Kiều – như một cách để thế hệ sau ghi nhớ công lao của người anh hùng. Câu chuyện về ông cũng nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về tinh thần cách mạng, lòng yêu nước và trách nhiệm đối với cộng đồng.
Trần Văn Hoài là biểu tượng của tinh thần cách mạng miền Tây — một chỉ huy quân sự dũng cảm, một người lãnh đạo quần chúng sâu sắc và một tấm gương hy sinh cho lý tưởng độc lập dân tộc. Dù cuộc đời của ông ngắn, nhưng những gì ông để lại — về tinh thần, tư tưởng, và hành động — vẫn sống mãi trong kí ức Cần Thơ và lịch sử cách mạng miền Nam.
Nguồn: Sưu tầm
