Đồng chí Ung Văn Khiêm – Ngọn cờ đầu "khai sơn phá thạch" của cách mạng miền Tây Nam Bộ
Đồng chí Ung Văn Khiêm (1910 – 1991) là nhà lãnh đạo tiền bối xuất sắc của Đảng, người con ưu tú của quê hương An Giang kiên cường. Xuất thân từ một gia đình trung nông, ông đã sớm từ bỏ cuộc sống yên bình để dấn thân vào con đường hoạt động cách mạng hiểm nguy từ thuở mười chín, đôi mươi. Là một trong những đảng viên đầu tiên của An Nam Cộng sản Đảng, ông được ví như người "khai sơn phá thạch" gầy dựng nên những đốm lửa cách mạng đầu tiên tại miền Tây Nam Bộ. Trải qua muôn vàn gian khổ nơi ngục tù thực dân và bom đạn chiến trường, lòng trung kiên sắt đá thời hoa lửa của ông đã viết nên một trang sử vàng chói lọi, trở thành tấm gương sáng ngời cho thế hệ trẻ đoàn viên hôm nay vững bước trên không gian số và đời thực.
Ung Văn Khiêm sinh ngày 13 tháng 2 năm 1910 trên cù lao Giêng giàu truyền thống cách mạng thuộc huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang. Sớm được tiếp xúc với tư tưởng tiến bộ khi học tập tại trường Trung học Cần Thơ, người thanh niên họ Ung đã hăng hái tham gia phong trào bãi khóa yêu nước đòi thả cụ Phan Bội Châu và để tang cụ Phan Châu Trinh. Năm 1929, ông chính thức gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên rồi trở thành đảng viên An Nam Cộng sản Đảng, được phân công về miền Tây xây dựng các tổ chức cơ sở Đảng đầu tiên tại An Giang và Bạc Liêu.
Giữa lúc phong trào cách mạng đang bắt rễ sâu trong quần chúng, năm 1931, đồng chí Ung Văn Khiêm bị thực dân Pháp bắt giữ. Kẻ thù kết án ông tù khổ sai và đày ra "địa ngục trần gian" Côn Đảo. Suốt những năm tháng bị giam cầm trong hầm tối, đối mặt với những trận đòn roi dã man và chế độ ăn uống khắc nghiệt, ông vẫn giữ vững khí tiết bất khuất của người cộng sản. Ông chủ động cùng các đồng chí biến nhà tù thành trường học, tích cực tự học và tổ chức bồi dưỡng lý luận chính trị cho các bạn tù.
Năm 1936, nhờ phong trào Mặt trận Bình dân Pháp thắng lợi, ông được trả tự do và lập tức quay trở lại miền Tây tiếp tục hoạt động công khai. Trong Cách mạng tháng Tám năm 1945, với tư cách là Ủy viên xứ ủy Nam Kỳ, ông đã trực tiếp chỉ đạo nhân dân các tỉnh miền Tây nổi dậy giành chính quyền thắng lợi rực rỡ mà ít đổ máu.
Bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí Ung Văn Khiêm đảm nhận trọng trách Bí thư Tỉnh ủy, kiêm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính tỉnh bạc phôi (gồm Bạc Liêu và Cà Mau ngày nay), rồi làm Đại biểu Chính phủ tại Nam Bộ. Ông đã cùng bộ chỉ huy miền Tây lội ruộng, bám sát các căn cứ vùng U Minh rừng rậm, xây dựng tiềm lực kinh tế - quân sự vững chắc, biến Nam Bộ thành thành trì kháng chiến trường kỳ. Đến cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông tiếp tục giữ nhiều chức vụ tối cao của đất nước như Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Dù ở bất kỳ cương vị nào, ông luôn giữ lối sống giản dị, gần gũi và một tấm lòng kiên trung tuyệt đối với Đảng, với nhân dân.
Cuộc đời hoạt động cách mạng gần 70 năm của đồng chí Ung Văn Khiêm là một thiên bách thảo rực rỡ của hào khí Tây Nam Bộ. Nhằm ghi nhận những cống hiến vĩ đại ấy, tên của ông đã trang trọng được đặt cho các tuyến đường lớn khang trang tại Thành phố Hồ Chí Minh, An Giang và Cần Thơ. Câu chuyện thời hoa lửa oanh liệt về người chiến sĩ "khai sơn phá thạch" năm nào luôn là bài học sâu sắc, thổi bùng lý tưởng sống cao đẹp và lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ hôm nay trên hành trình xây dựng quê hương.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Tài liệu tham khảo:
Báo An Giang. (2020, February 13). Kỷ niệm 110 năm Ngày sinh đồng chí Ung Văn Khiêm (13/2/1910 - 13/2/2020): Người con ưu tú của quê hương An Giang. Chuyên mục Chính trị. baoangiang.com.vn
Bộ Ngoại giao Việt Nam. (2021). Đồng chí Ung Văn Khiêm – Bộ trưởng Bộ Ngoại giao giai đoạn 1961 - 1963. Cổng thông tin điện tử Bộ Ngoại giao. mofa.gov.vn
Tỉnh ủy An Giang. (2020). Đồng chí Ung Văn Khiêm – Nhà lãnh đạo tiền bối xuất sắc của Đảng và cách mạng Việt Nam. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia
