Đồng đội kể về nụ cười anh

Nhiều năm sau ngày Cù Chính Lan hy sinh, những người đồng đội cũ vẫn thường nhắc đến anh.

Khi kể về một người đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm, họ không chỉ nói về chiến công.

Có một điều rất giản dị thường được nhắc đến:

Nụ cười của người chiến sĩ trẻ.

Một cựu chiến binh kể:

— Anh Lan còn trẻ lắm. Những lúc anh em mệt mỏi, chỉ cần anh cười nói vài câu là không khí nhẹ đi.

Đó là nụ cười của một người lính giữa những ngày gian khổ.

Không phải lúc nào cũng vui.

Nhưng luôn có sự lạc quan.

Có những ngày hành quân dài, ai cũng thấm mệt.

Một người lính than:

— Hôm nay đường xa quá!

Cù Chính Lan có thể chỉ cười:

— Cố thêm một chút, rồi sẽ được nghỉ.

Một câu nói đơn giản.

Nhưng trong hoàn cảnh khó khăn, nó khiến người nghe cảm thấy nhẹ lòng hơn.

Người đồng đội kể tiếp:

— Điều chúng tôi nhớ không chỉ là lúc anh chiến đấu. Chúng tôi nhớ những lúc anh sống cùng anh em.

Một bữa cơm.

Một cuộc trò chuyện.

Một lần động viên người bạn đang mệt.

Một nụ cười giữa những ngày thiếu thốn.

Những hình ảnh ấy làm nên một Cù Chính Lan rất gần gũi.

Ngày 29 tháng 12 năm 1951, trong trận đồn Cô Tô, Cù Chính Lan hy sinh khi mới hai mươi tuổi.

Những người đồng đội còn sống tiếp tục chiến đấu.

Nhưng từ đó, mỗi khi nhắc đến anh, họ lại nhớ đến người chiến sĩ trẻ ngày nào.

Một người cựu chiến binh nói:

— Có những người ta nhớ vì chiến công. Có người ta nhớ vì tính cách. Với anh Lan, chúng tôi nhớ cả hai.

Rồi ông im lặng.

Một lúc sau, ông nói:

— Nhưng tôi vẫn nhớ nhất nụ cười của anh.

Nụ cười ấy đã thuộc về quá khứ.

Người lính trẻ đã không còn.

Những người từng biết anh cũng dần già đi.

Nhưng ký ức vẫn được truyền lại.

Ngày 19 tháng 5 năm 1952, Cù Chính Lan được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, thuộc lớp những Anh hùng đầu tiên được tuyên dương, truy tặng.

Danh hiệu ghi nhận chiến công.

Nhưng câu chuyện của đồng đội lại giúp người đời sau hình dung một con người đời thường hơn: một thanh niên tuổi đôi mươi, có tình cảm, có sự lạc quan và có những phút giây vui vẻ bên đồng đội.

Một người anh hùng không chỉ được nhớ bằng những phút giây lớn lao. Đôi khi, người ta nhớ anh qua một nụ cười rất bình dị.

Và có lẽ đó cũng là điều đẹp nhất trong ký ức của những người từng sống cùng anh:

Giữa những năm tháng gian khổ, người chiến sĩ trẻ vẫn biết mỉm cười để động viên những người bên cạnh mình.