Đồng đội không trở lại sau đám mây

Buổi chiều hôm ấy, biên đội MiG-17 cất cánh trong thời tiết nhiều mây.

Trước khi lên máy bay, những người phi công vẫn còn nói với nhau vài câu quen thuộc. Người chỉnh lại mũ bay, người kiểm tra thiết bị, người thợ máy đi quanh chiếc máy bay lần cuối.

Không ai nghĩ đó có thể là lần cuối họ nhìn thấy nhau.

Trên bầu trời, đội hình tiến vào khu vực chiến đấu.

Mây thấp khiến tầm nhìn bị hạn chế. Những chiếc máy bay lúc hiện, lúc khuất sau từng lớp mây trắng xám.

Rồi trận không chiến bắt đầu.

Các phi công liên tục báo vị trí qua vô tuyến.

“Thấy địch!”

“Bên phải!”

“Giữ đội hình!”

Những câu nói ngắn ngủi nối tiếp nhau.

Tôi được một cựu phi công kể rằng trong những trận đánh như thế, điều quan trọng nhất là không được để mất liên lạc với đồng đội.

Nhưng chỉ trong vài phút, đội hình bị xé nhỏ.

Một chiếc MiG-17 của đồng đội Nguyễn Văn Bảy khuất sau một đám mây.

Người dẫn đầu gọi:

“Nghe rõ không?”

Không có tiếng trả lời.

Ông gọi lại:

“Đồng chí ở đâu?”

Vẫn im lặng.

Phía trước chỉ còn một khoảng mây trắng.

Người phi công nhìn chằm chằm vào đó, chờ chiếc MiG xuất hiện trở lại.

Nhưng nó không xuất hiện.

Tôi được nghe kể rằng những giây phút ấy dài hơn bất cứ thời gian nào khác. Người ta vẫn phải tiếp tục nhiệm vụ, vẫn phải giữ đội hình, nhưng trong lòng mỗi người đều có một câu hỏi:

“Đồng đội mình đâu rồi?”

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ và trở về sân bay, mọi người lập tức hỏi tin.

Những chiếc máy bay lần lượt hạ cánh.

Một chiếc.

Rồi chiếc thứ hai.

Chiếc thứ ba.

Nhưng vẫn thiếu một người.

Không ai nói gì.

Người thợ máy vẫn đứng bên đường băng, mắt nhìn lên bầu trời như thể chờ một âm thanh quen thuộc.

Người trực ban kiểm tra lại liên lạc.

Không có tín hiệu.

Một đồng đội hỏi rất khẽ:

“Chưa thấy anh ấy à?”

Người phụ trách lắc đầu.

Căn phòng trở nên im lặng.

Tôi được một cựu chiến sĩ kể rằng điều đau nhất không phải là lúc nghe tin mất đồng đội, mà là những phút đầu tiên khi mọi người vẫn còn hy vọng.

Có thể máy bay phải hạ cánh khẩn cấp.

Có thể người phi công đã thoát ra.

Có thể anh đang ở đâu đó và sẽ trở về.

Nhưng thời gian trôi qua.

Niềm hy vọng dần trở nên mong manh.

Nguyễn Văn Bảy và những người còn lại không nói nhiều. Họ chỉ lặng lẽ nhìn về phía đường chân trời.

Một đồng đội nói:

“Ngày mai vẫn phải bay.”

Không ai đáp.

Nhưng tất cả đều hiểu.

Người đã không trở về sẽ ở lại trong ký ức của những người còn sống.

Những ngày sau đó, mỗi khi biên đội tập hợp trước giờ cất cánh, người ta vẫn vô thức nhìn về vị trí quen thuộc của người đồng đội ấy.

Một chiếc mũ bay không còn người đội.

Một chỗ ngồi trống.

Một cái tên vẫn được nhớ.

Nhiều năm sau, khi sưu tầm những câu chuyện của các cựu phi công, tôi nhận ra rằng chiến tranh không chỉ được ghi lại bằng những con số về trận đánh hay chiến công.

Nó còn được ghi bằng những cái tên của những người đã không trở lại.

Và có lẽ hình ảnh ám ảnh nhất không phải là một trận đánh dữ dội, mà là một chiếc MiG-17 biến mất sau đám mây rồi không bao giờ xuất hiện trở lại.

Những người còn sống tiếp tục cất cánh.

Nhưng mỗi lần nhìn lên bầu trời, họ vẫn nhớ người đồng đội đã khuất sau đám mây năm ấy.