Đồng đội, tình quân dân và những vết sẹo chiến tranh

Dáng hình người lính trong ký ức, chiến tranh đã lùi xa. Nhưng mỗi khi nghe nhắc đến hai chữ “hoa lửa”, tôi lại nghĩ đến những câu chuyện mình từng được nghe từ một bác cựu chiến binh sống gần nhà. Bác không kể chuyện như một người hùng, cũng không nói nhiều về công lao của mình. Bác chỉ kể như đang nhắc lại một quãng đời đã qua – bình thản nhưng đầy cảm xúc.

Bác nhập ngũ khi vừa tròn mười tám tuổi. Ở tuổi đó, nhiều người còn đang lo chọn ngành học, lo cho tương lai phía trước. Còn bác thì gác lại tất cả để khoác lên mình bộ quân phục và vào chiến trường miền Nam. Khi nghe bác kể, tôi luôn tự hỏi không biết lúc ấy bác có sợ không. Nhưng bác chỉ cười, nói rằng thời đó ai cũng nghĩ đơn giản lắm: đất nước cần thì mình đi.

Những năm tháng hành quân qua rừng Trường Sơn không hề dễ dàng. Bác nói có những ngày mưa rừng xối xả, quần áo ướt sủng, chân lấm bùn đất, nhưng vẫn phải bước tiếp. Có khi cả đơn vị chỉ có vài củ khoai chia nhau, ăn vội rồi lại lên đường. Bom đạn thì không báo trước. Sự sống và cái chết nhiều khi chỉ cách nhau một khoảnh khắc rất ngắn.

Thế nhưng điều bác nhớ nhất lại không phải là những trận đánh ác liệt. Bác nhớ những đêm gác chung, nhớ những lần đồng đội chia nhau từng ngụm nước, nhớ những câu chuyện kể vội bên ánh lửa nhỏ giữa rừng. Bác bảo trong hoàn cảnh khó khăn nhất, con người ta lại thương nhau nhiều hơn. Chiến đấu không chỉ vì Tổ quốc, mà còn vì người đang đứng bên cạnh mình.

Có lần, trong một trận càn lớn, đơn vị của bác bị thương vong nhiều. Bác cũng bị thương ở chân. Khi kể đến đoạn này, giọng bác chậm lại. Bác nói lúc đó không nghĩ nhiều đến bản thân, chỉ nghĩ làm sao đưa được đồng đội bị thương nặng rút về phía sau an toàn. Có những người đã không trở về. Bác không kể chi tiết, nhưng ánh mắt bác lúc ấy đủ để tôi hiểu rằng ký ức ấy chưa bao giờ phai.

Mấy mươi năm đã trôi qua, chiến tranh giờ đây chỉ còn là những dòng chữ trong sách lịch sử, nhưng vết thương chiến trường vẫn thỉnh thoảng nhức nhối trên thân thể người lính già mỗi khi gió mùa trở lại. Dẫu vậy, ánh mắt bác vẫn ngời lên niềm tự hào tĩnh lặng. Chiến tranh có thể cướp đi tuổi trẻ và máu thịt, nhưng không thể xóa đi tình đồng đồng chí, đồng đội và ngọn lửa yêu nước mãnh liệt trong tim những người lính năm xưa. Nghe câu chuyện của bác, tôi nhận ra giá trị vô giá của ngày hôm nay – hòa bình mà chúng tôi đang được hưởng thụ vốn được đánh đổi bằng vô số những tuổi mười tám thầm lặng như thế.