Đồng Dù - Cánh cửa thép Sài Gòn

Nếu Tây Nguyên là nơi mở trận, thì Đồng Dù – Củ Chi là một trong những cánh cửa cuối cùng bảo vệ Sài Gòn từ hướng Tây Bắc. Và với ông La Văn Thăng, đây là trận đánh in sâu nhất đời lính.

Căn cứ Đồng Dù là đại bản doanh của Sư đoàn 25 ngụy, một đơn vị thiện chiến, được Mỹ xây dựng với hệ thống công sự, xe tăng, pháo binh dày đặc. Đánh Đồng Dù không chỉ là đánh một căn cứ quân sự, mà là đánh vào ý chí phòng thủ cuối cùng của đối phương trước ngày toàn thắng.

“Rộng lắm… đánh xong mới biết mình còn sống,” ông Thăng kể, giọng chậm lại. Bộ đội tiến công trong điều kiện ác liệt, từng mét đất phải đổi bằng máu. Có những ngày nấu cơm mà không còn người để ăn, vì thương vong quá lớn.

Khi lá cờ giải phóng được cắm lên, không ai reo hò. Niềm vui chiến thắng lặng đi trước danh sách những người không còn đứng trong đội hình. Nhưng chính tại Đồng Dù, ông Thăng và đồng đội hiểu rằng: Sài Gòn đã ở rất gần.

Chỉ ít ngày sau, chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng. Nhưng với người lính trận mạc, chiến tranh chưa bao giờ kết thúc chỉ bằng một ngày 30/4.

Hòa bình chưa kịp nguội, thì chiến sự biên giới Tây Nam bùng nổ. Cuối năm 1977, đơn vị ông Thăng hành quân gấp vào Tây Ninh, bước vào một cuộc chiến khác – khốc liệt, âm thầm và kéo dài.

“Ở Campuchia còn ác liệt hơn Việt Nam nhiều,” ông nói khẽ. Không phải vì súng đạn, mà vì thiếu thốn đến tận cùng. Lương thực chủ yếu là bo bo, mì hạt – những thứ “nuốt mà cổ cứ nghẹn”. Gạo sấy hiếm như vàng. Nước uống phải chắt chiu từng ngụm.

Ngủ trong hầm, căng võng giữa rừng, súng kê dưới đầu. Mỗi đêm là một lần chuẩn bị tinh thần cho điều tồi tệ nhất. Trong những chiến dịch dồn dập ấy, Hoàng Văn Lơ – người đồng đội thứ tư – đã ngã xuống.

Phải hơn 40 năm sau, hài cốt ông Lơ mới được tìm thấy, đưa về quê nhà.
“Đi bốn, về ba…” – ông Thăng nghẹn lời. Có những mất mát không bao giờ liền sẹo.