Đóng góp thầm lặng của người thợ may

Mỗi khi nhìn thấy một chiếc áo quân phục, bà Nguyễn Thị Lan lại nhớ đến căn phòng nhỏ phía sau nhà nơi mẹ bà từng ngồi bên chiếc máy khâu cũ. Hơn bảy mươi năm đã trôi qua, chiếc máy khâu ấy không còn sử dụng được, nhưng bà Lan vẫn giữ nó như một kỷ vật của gia đình.

Năm 1950, khi ấy mẹ bà mới ngoài ba mươi tuổi. Chồng đang ở chiến trường, một mình bà vừa chăm con nhỏ vừa tham gia tổ may phục vụ kháng chiến của địa phương.

Công việc của những người thợ may khi ấy không giống những xưởng may ngày nay. Vải vóc thiếu thốn, kim chỉ cũng phải tiết kiệm. Những bộ quần áo cũ được tháo ra, giặt sạch rồi tận dụng từng mảnh vải còn dùng được. Có khi một chiếc áo rách ở vai được cắt lại thành túi áo cho một bộ quân phục khác.

Ban ngày, mọi người làm việc trong điều kiện thiếu thốn. Đến ban đêm, khi nghe tin máy bay địch xuất hiện, tất cả phải nhanh chóng tắt đèn, giấu máy khâu và vật dụng vào những hầm đất được đào ngay phía sau nhà.

Có một lần, đơn vị thông báo cần gấp một số bộ quần áo cho chiến sĩ chuẩn bị lên đường.

Cả tổ may làm việc suốt đêm.

Không có điện, họ dùng đèn dầu. Ánh sáng yếu đến mức phải ngồi sát bên nhau mới nhìn rõ đường kim. Có người bị kim đâm vào tay nhưng chỉ lấy miếng vải quấn lại rồi tiếp tục may.

Mẹ bà Lan khi ấy vừa may vừa nghĩ đến người chồng đang ở chiến trường.

Bà không biết những bộ quần áo mình may sẽ được trao cho ai. Có thể là một chiến sĩ trẻ mới nhập ngũ. Có thể là một người đã nhiều năm chiến đấu. Nhưng bà luôn cố gắng may thật chắc, vì bà hiểu rằng ngoài chiến trường, một chiếc áo tốt cũng có thể giúp người lính chống lại mưa rét và những ngày dài gian khổ.

Một buổi sáng, những bộ quân phục hoàn thành được chuyển đi. Mọi người đứng trước cửa nhìn theo đoàn xe chở hàng.

Không ai biết những bộ quần áo ấy sẽ đi đến đâu.

Cũng không ai biết trong số những người mặc chúng, ai sẽ trở về.

Nhiều năm sau chiến tranh, mẹ bà Lan vẫn giữ chiếc máy khâu. Khi con cháu hỏi vì sao không bỏ đi, bà chỉ nói:

“Ngày trước mẹ may áo cho bộ đội. Mỗi đường kim đều là một chút sức của mình gửi ra chiến trường”.

Bà Lan kể rằng mẹ mình chưa bao giờ nhận những việc ấy là chiến công. Bà chỉ nghĩ đó là phần việc mà một người phụ nữ ở hậu phương có thể làm.

Nhưng chính những công việc âm thầm như vậy đã tạo nên sức mạnh của hậu phương. Người nơi tiền tuyến cầm súng chiến đấu, người ở hậu phương sản xuất lương thực, may quần áo, chăm sóc thương binh, giữ gìn cuộc sống gia đình và đóng góp từng phần nhỏ bé cho kháng chiến.

Chiếc máy khâu cũ ngày nay đã im tiếng. Những đường kim năm xưa cũng không còn nhìn thấy trên những bộ quân phục đã thất lạc theo thời gian.

Nhưng mỗi khi bà Lan lau chiếc máy khâu, bà vẫn nghĩ về mẹ và những người phụ nữ năm ấy.

Họ không đứng giữa chiến trường, không trực tiếp đối mặt với bom đạn, nhưng bằng đôi bàn tay của mình, họ đã góp phần may nên những bộ quân phục, gửi theo đó là tình yêu thương, niềm tin và sự hậu thuẫn của quê hương đối với những người đang chiến đấu.