“Đồng Hới cháy đỏ” trong cuộc khởi nghĩa chống sưu thuế (1908)
Những năm 1900–1908, phong trào chống thuế từ Trung Kỳ lan đến Quảng Bình.
Dân Quảng Bình truyền nhau:
Một buổi chiều, dân nghèo từ các làng Bàu Tró, Mỹ Hòa, Đức Ninh kéo về phủ lỵ Đồng Hới vì không chịu nổi thuế thân, thuế muối, thuế điền.
Khi đoàn người đến cổng phủ, lính lệ đàn áp khiến xô xát xảy ra.
Một nhóm thanh niên đã đốt các sổ sách thuế bị xem là “xiềng xích của dân”, khiến ngọn lửa bùng lên đỏ rực bên bờ Nhật Lệ.
Người dân còn hát vang:
“Đất Quảng Bình cương cường, dân không sợ bạo quyền.”
Dù cuộc nổi dậy bị đàn áp, nhưng đây là một dấu mốc lớn trong phong trào dân chủ yêu nước đầu thế kỷ 20 tại Quảng Bình.
