Đông Khê – Trận đánh mở đầu Chiến dịch Biên giới và quyết định lịch sử
Câu chuyện về Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp trong Chiến dịch Biên giới Thu - Đông 1950. Trước cứ điểm Cao Bằng quá kiên cố, Đại tướng đã quyết định chuyển hướng sang đánh Đông Khê — điểm yếu nhất trên tuyến phòng thủ của Pháp — mở màn cho chiến thắng vang dội giải phóng hoàn toàn tuyến biên giới Việt - Trung.
Thu - Đông năm 1950, Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam quyết định mở Chiến dịch Biên giới nhằm khai thông con đường liên lạc giữa căn cứ địa Việt Bắc với quốc tế và tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch. Bann đầu, phương án dự kiến là tập trung lực lượng tiến công trực tiếp vào thị xá Cao Bằng — một cứ điểm phòng thủ sầm uất và kiên cố của Pháp.
Tuy nhiên, sau khi trực tiếp đi trinh sát địa hình và đánh giá kỹ lưỡng tương quan lực lượng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã nhận thấy việc đánh thẳng vào Cao Bằng sẽ gặp rất nhiều bất lợi và tổn thất lớn. Ngược lại, Đông Khê — một vị trí tương đối cô lập nằm trên Đường số 4 giữa Cao Bằng và Lạng Sơn — lại là "yết hầu" mỏng yếu hơn nhưng lại có tầm quan trọng chiến lược: nếu mất Đông Khê, tuyến phòng thủ của Pháp ở biên giới sẽ bị cắt làm đôi, Cao Bằng hoàn toàn bị cô lập.
Sáng ngày 16 tháng 9 năm 1950, tiếng súng tiến công cứ điểm Đông Khê chính thức bắt đầu. Dưới sự chỉ đạo sát sao của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, bộ đội ta đã chiến đấu vô cùng dũng cảm, mưu trí, đập tan các lớp phòng thủ kiên cố của địch. Sau hơn 50 giờ chiến đấu liên tục, sáng ngày 18 tháng 9 năm 1950, quân ta hoàn toàn làm chủ cứ điểm Đông Khê.
Chiến thắng Đông Khê đúng như dự đoán của Đại tướng: địch buộc phải rút quân khỏi Cao Bằng và đưa lực lượng ứng cứu từ Thất Khê lên, rơi đúng vào thế trận phục kích đã giăng sẵn của ta. Trận đánh mở màn thành công rực rỡ tại Đông Khê đã tạo nên bước ngoặt quyết định, dẫn đến thắng lợi hoàn toàn của Chiến dịch Biên giới 1950, mở ra bước phát triển mới cho cuộc kháng chiến chống Pháp.
