ĐỒNG LÚA CHÁY

Mùa hạ năm 1972, nắng như đổ lửa xuống cánh đồng Tràm Vàng – nơi ba đứa trẻ trong làng vẫn gọi là “đồng của anh Khải”. Anh Khải là du kích của xã, nhà sát đồng, tính hiền, nói ít nhưng làm nhiều. Trẻ con trong làng ai cũng coi anh như người anh lớn.

Một buổi trưa, khi Khải đang phụ dân làng gánh lúa về sân, thì máy bay địch bất ngờ xuất hiện. Tiếng còi báo động hú dài. Bà con hốt hoảng chạy về hầm trú ẩn. Địch quần thảo mấy vòng rồi trút bom xuống đồng Tràm Vàng. Lửa bốc lên đỏ rực, gió đẩy khói về phía làng.

Trong lúc cả làng còn chưa kịp hoàn hồn, ba đứa trẻ – Thơm, Tích và bé Minh – bỗng la lên:

– Còn trâu với lúa ngoài đồng! Cháy hết rồi!

Nghe tiếng trẻ con hét, Khải quay lại, ánh mắt thoáng lo. Nếu cánh đồng cháy lan, cả vụ mùa sẽ mất trắng, dân làng sẽ đói. Không chần chừ, anh ném quang gánh xuống, la lớn:

– Mọi người ở yên trong hầm! Tôi ra đó!

Nhưng Thơm bám lấy anh:

– Anh ơi, nguy hiểm lắm, còn bom chưa nổ…

Khải chỉ xoa đầu nó:

– Ở trong hầm nghe lời anh. Đồng lúa này là của cả làng – mình không để nó cháy được.

Lửa lan nhanh hơn họ tưởng. Những cột khói bốc cao, gió hầm hập thổi như muốn thiêu rụi mọi thứ. Khải chạy đến bờ ruộng, vừa tìm đường cắt lửa vừa cởi áo nhúng nước đắp lên những đám cháy nhỏ.

Một tiếng nổ chát chúa vang lên – bom bi rơi sót kích nổ. Khải ngã xuống, chân bị thương, đất đá hất tung lên người. Nhưng anh vẫn cố đứng dậy, kéo mình về phía con mương nước, dập tắt những đám cháy đang tràn đến.

Ở phía xa, trong hầm, ba đứa trẻ nhìn qua lỗ thông hơi thấy bóng anh Khải loạng choạng giữa khói lửa. Bé Minh òa khóc:

– Anh Khải chết mất! Mẹ ơi cứu anh!

Không ai dám ra ngoài, vì bom bi còn nổ lác đác. Trưởng thôn cắn răng:

– Đợi lửa bớt đã, ai ra giờ cũng chết!

Nhưng ba đứa trẻ thì không nghĩ thế. Thích thì thầm:

– Nếu mình không ra phụ, anh Khải làm sao kịp…

Chúng nhìn nhau, rồi cùng gật đầu.

Thoát khỏi hầm, cả ba chạy về phía con mương. Chúng vơ những chiếc mo cau, cành cây, chạy theo Khải để dập lửa. Khói cay đến chảy nước mắt, nhưng chúng vẫn lao lên.

Khải thấy bóng lũ nhỏ, hoảng hốt la lớn:

– Trở lại hầm ngay!!

Nhưng Thơm hét lại:

– Anh Khải, anh chỉ huy đi! Tụi em làm được mà!

Khải muốn đuổi chúng về, nhưng nhìn ngọn lửa đang lan, nhìn ba đứa trẻ gan lì giữa đống khói đen, anh đành nuốt nước mắt:

– Được rồi… theo anh! Chạy vòng sang hướng gió, đừng đến gần bom bi!

Tiếng “được rồi” ấy như tiếp thêm sức mạnh cho cả bọn. Khải thì dùng áo đập lửa; Thơm thì kéo rơm cháy ra khỏi luống; Tích dùng mo cau quạt dập từng đốm. Bé Minh nhỏ nhất nhưng vẫn múc nước té lên chỗ khói.

Sau gần một giờ vật lộn, ngọn lửa được chặn lại trước mép ruộng. Cánh đồng Tràm Vàng chỉ cháy một khoảnh nhỏ. Dân làng ùa ra khi trời yên, nhìn cảnh tượng mà sững sờ.

Khải ngồi phịch xuống bờ mương, mặt lem đầy tro. Tích chạy lại, đưa cho anh một nắm cỏ ướt để rửa tay.

– Anh Khải… tụi em làm được rồi!

Anh cười, nhưng nước mắt rơi xuống má tro bụi:

– Nhờ các em, cánh đồng này sống rồi.

Chiều hôm đó, dân làng khiêng Khải về trạm xá băng bó. Trời đã ngớt khói, đồng Tràm Vàng lại vàng óng dưới nắng chiều. Ba đứa trẻ đứng trên bờ, nhìn về phía ruộng lúa còn thơm mùi khói mà vẫn xanh mướt.

Thơm nói khẽ:

– Em nghĩ… mai này lớn lên tụi mình sẽ kể mãi chuyện hôm nay.

Tích gật đầu.

Bé Minh dắt tay hai anh:

– Mình cứu được đồng lúa, giống như anh Khải nói… là cứu cả làng phải không?

Thơm mỉm cười:

– Ừ, cứu cả làng.

Trên bầu trời, những đám mây trắng trôi lững lờ như chưa từng chứng kiến cảnh lửa bom buổi sáng. Chỉ có cánh đồng Tràm Vàng lặng lẽ ghi nhớ: trong những ngày khốc liệt nhất, vẫn có những con người nhỏ bé mà trái tim lại lớn hơn cả bão lửa.