DÒNG MÁU ANH HÙNG CHẢY QUA BA THẾ HỆ

LIỆT SĨ PHẠM HỮU ĐOÀN

Sinh năm: 1960

Nguyên quán: Xã Cẩm Thành, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Nghệ Tĩnh

Họ tên cha: Phạm Hữu Đăng

Họ tên mẹ: Đậu Thị Minh

Nhập ngũ: Tháng 11/1977

Hy sinh: Ngày 18/1/1979, tại chiến trường Campuchia

Chức vụ, đơn vị lúc hy sinh: Cấp bậc Hạ sĩ; Chức vụ: Tiểu đội trưởng; Đơn vị: Đại đội 8, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 111, Sư đoàn 325

Phần mộ hiện tại: Nghĩa trang Cồn Rú quê nhà

Nơi thờ phụng hiện nay: Phạm Hữu Trung (em trai), thôn Hưng Mỹ, xã Cẩm Bình, tỉnh Hà Tĩnh.

DÒNG MÁU ANH HÙNG CHẢY QUA BA THẾ HỆ

Có những con người khi còn sống rất đỗi bình dị, nhưng khi nằm xuống, cuộc đời họ bỗng trở thành một biểu tượng. Không phải bởi những lời tán dương hào nhoáng, mà bởi cách họ đã sống và đã hy sinh - lặng lẽ, trong sáng, tự nhiên như mệnh lệnh từ trái tim. Liệt sĩ Phạm Hữu Đoàn là một con người như thế.

Liệt sĩ Phạm Hữu Đoàn ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại phía sau những trang vở học trò chưa kịp khép, những giai điệu dở dang của tiếng sáo, tiếng đàn và cả những ước mơ còn đang thì thầm nơi hành lang, sân trường Cẩm Bình. Nhưng sự ra đi ấy không khép lại một số phận mà mở ra một giá trị bền lâu: sự hy sinh của Phạm Hữu Đoàn đã làm rạng ngời truyền thống yêu nước, cách mạng của gia đình, quê hương và mái trường đã nuôi dưỡng anh, trở thành bài họcsống động, sâu sắc cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Dòng máu anh hùng

Sinh ra và lớn lên tại xóm Hưng Mỹ, xã Cẩm Thành, Phạm Hữu Đoàn trưởng thành trong một gia đình mà truyền thống cách mạng không chỉ được kể lại bằng ký ức mà còn được khắc ghi bằng chính những hy sinh to lớn. Bà nội anh được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng khi có hai người con ngã xuống vì Tổ quốc. Cha anh - ông Phạm Hữu Đăng, y tá, Đội trưởng đội dân quân du kích kiêm cứu thương xã Cẩm Thành đã hy sinh năm 1967 trong lúc đang làm nhiệm vụ. Người chú ruột Phạm Văn Chương anh dũng hy sinh từ năm 1961; người chú khác là Phạm Hữu Tỉ bặt vô âm tín suốt nhiều năm dài nơi chiến trường khốc liệt.

Trong ngôi nhà ấy, sự hy sinh không biến thành nỗi tuyệt vọng mà lặng lẽ hoá thành bản lĩnh. Mẹ anh - bà Đậu Thị Minh, sau này cũng được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng - tần tảo nuôi con bằng niềm tin son sắt. Người chị gái Phạm Thị Đăng tham gia dân công hoả tuyến, tiếp nối con đường của cha, của chú. Và rồi, như một lẽ tự nhiên của lịch sử gia đình, Phạm Hữu Đoàn lớn lên trong mạch nguồn của lý tưởng, coi việc cống hiến cho Tổ quốc là bổn phận thiêng liêng của người con sinh ra trên mảnh đất giàu truyền thống cách mạng.

Lá đơn viết bằng máu

Năm 1977, khi đang là học sinh lớp 9 (hệ 10 năm) của Trường Cấp 3 Cẩm Bình, Phạm Hữu Đoàn - một cậu học trò hiền lành, chăm học, nổi bật ở các môn tự nhiên, đặc biệt là môn Toán, đồng thời có tâm hồn nhạy cảm, giàu rung động với nghệ thuật. Giữa những năm tháng đất nước còn nhiều thử thách, tiếng gọi của Tổ quốc đã vang lên mạnh mẽ trong trái tim người học trò mười bảy tuổi ấy.

Không do ai thúc giục, không vì một danh hiệu hay phần thưởng nào, Phạm Hữu Đoàn đã tự nguyện viết đơn xin nhập ngũ bằng chính máu của mình, lặng lẽ khai tăng thêm một tuổi để đủ điều kiện lên đường. Lá đơn ấy không phải là phút bồng bột của tuổi trẻ mà là kết tinh của truyền thống gia đình, của nhận thức công dân và của lòng tự trọng sâu sắc trước vận mệnh của đất nước.

Ký ức sáng mãi

Trong ký ức của thầy cô và bạn bè Trường Cấp 3 Cẩm Bình, Phạm Hữu Đoàn luôn hiện lên là một người học trò mẫu mực, thông minh, khiêm nhường và giàu tình cảm. Anh là học sinh lớp 10A (lớp chọn 2, khoá 1975 - 1978), một tập thể học sinh ưu tú dưới sự dìu dắt của thầy chủ nhiệm Nguyễn Hữu Tần - người thầy, người cựu chiến binh từng đi qua chiến tranh, luôn nghiêm cẩn trong giáo dục nhưng chan chứa tình yêu thương học trò.

Dưới mái trường Cẩm Bình, Phạm Hữu Đoàn được thầy yêu, bạn mến. Anh học giỏi Toán, tích cực trong các hoạt động tập thể, và là một hạt nhân văn nghệ với sở trường đàn hát, thổi sáo. Phía sau những giờ học căng thẳng là hình ảnh chàng trai hiền lành, say sưa cùng bè bạn trong những buổi sinh hoạt văn nghệ, những lần ghé thăm người bạn gái thân thiết tên Thảo - những kỷ niệm trong trẻo của một thời học trò đẹp đẽ.

Quyển sổ tay chị gái tặng anh năm 1978, với những dòng chữ mộc mạc gửi gắm niềm tin và kỳ vọng, đã trở thành một kỷ vật thiêng liêng. Đó không chỉ là món quà gia đình mà còn là hành trang tinh thần theo Phạm Hữu Đoàn từ giảng đường đến chiến trường.

Ra đi để ở lại

Rời ghế nhà trường, Phạm Hữu Đoàn lên đường làm nhiệm vụ quốc tế trong đội hình Đại đội 8, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 111, Sư đoàn 325. Trên chiến trường Tây Nam khốc liệt, Hạ sĩ - Tiểu đội trưởng Phạm Hữu Đoàn luôn giữ trọn phẩm chất của người lính trẻ: gan dạ, trách nhiệm, lạc quan và giàu tình đồng đội. Bên mình, anh luôn mang theo cây Harmonica và hai cây sáo - những kỷ vật của tuổi học trò, như để giữ cho tâm hồn mình không khô cứng giữa bom đạn. Trong một trận đánh, Phạm Hữu Đoàn đã anh dũng hy sinh. Giây phút cuối cùng, tiếng gọi người bạn đồng hương: “Quang ơi, Đoàn không thể về được nữa rồi...” vang lên giữa khói lửa, trở thành lời tiễn biệt thắt lòng, khắc sâu tình đồng chí, đồng đội và sự hy sinh trọn vẹn cho Tổ quốc.

Sau khi hy sinh, Liệt sĩ Phạm Hữu Đoàn được an táng tại Nghĩa trang Hà Tiên (Kiên Giang), rồi chuyển về Nghĩa trang Ô Môn (Cần Thơ). Ba mươi lăm năm sau ngày ngã xuống, năm 2012, anh mới được trở về yên nghỉ tại Nghĩa trang Cồn Rú quê nhà - nằm cạnh người cha liệt sĩ, ông bà và tổ tiên. Cuộc trở về ấy khép lại một hành trình gian nan nhưng mở ra sự trường tồn trong ký ức cộng đồng.

Sự hy sinh của Liệt sĩ Phạm Hữu Đoàn không chỉ làm rạng danh một gia đình giàu truyền thống cách mạng mà còn làm sáng thêm truyền thống yêu nước của quê hương Cẩm Thành và Trường Cấp 3 Cẩm Bình - nơi hun đúc nên những thế hệ học trò biết sống đẹp, sống có trách nhiệm với đất nước.

Câu chuyện về Liệt sĩ Phạm Hữu Đoàn là một bài học giáo dục truyền thống sâu sắc, giúp thế hệ học sinh hôm nay hiểu rằng: hoà bình không phải điều hiển nhiên; độc lập không phải điều có sẵn; và lý tưởng sống không chỉ nằm ở lời nói mà phải được thể hiện bằng hành động, bằng sự cống hiến cụ thể cho cộng đồng và Tổ quốc.

Liệt sĩ Phạm Hữu Đoàn đã nằm xuống, nhưng lý tưởng sống của anh vẫn sống mãi trong từng bài học, từng hoạt động giáo dục truyền thống của nhà trường. Như một ngọn lửa âm thầm mà bền bỉ, cuộc đời và sự hy sinh của Liệt sĩ Phạm Hữu Đoàn sẽ tiếp tục soi sáng con đường đi tới của nhiều thế hệ học sinh Trường Cấp 3 Cẩm Bình hôm nay và mai sau.