DÒNG NƯỚC KHÔNG QUAY LẠI

DÒNG NƯỚC KHÔNG QUAY LẠI

Mùa mưa năm ấy, nước suối Nậm Ty dâng cao hơn mọi năm. Từ trên triền núi nhìn xuống, dòng nước đục ngầu cuộn xoáy, mang theo cành cây gãy và đất đá từ thượng nguồn. Âm thanh của nó không còn là tiếng chảy êm đềm quen thuộc, mà trở thành những đợt gầm gào dữ dội, dội vào vách núi rồi vọng lại từng hồi.

Tôi là Hoàng Văn Pao, khi đó vừa tròn mười chín tuổi, dân quân của xã. Đêm hôm ấy, tôi nhận nhiệm vụ dẫn một tổ cán bộ vượt suối để kịp lên điểm chỉ huy trước khi trời sáng.

Chúng tôi xuất phát khi mưa vẫn chưa dứt. Những giọt nước lạnh buốt rơi dày trên vai áo. Con đường xuống suối vốn đã trơn, nay càng trở nên nguy hiểm. Đến bờ nước, tất cả đều khựng lại trong giây lát.

Dòng suối trước mặt không còn giống con suối quen thuộc mỗi ngày.

Nó rộng hơn, sâu hơn, và dữ dằn hơn.

Chúng tôi nhanh chóng buộc dây vào nhau. Tôi đi đầu, giữ sợi dây chính, từng bước dò xuống nước. Làn nước lạnh cắt vào da thịt, dâng dần từ mắt cá, lên đầu gối, rồi ngang hông. Mỗi bước đi đều phải chống lại sức nước đang đẩy ngược lại.

“Bám chắc!” – tôi nói lớn, nhưng tiếng nói gần như bị nuốt chửng trong tiếng nước.

Đến giữa dòng, chuyện không mong muốn đã xảy ra.

Một đồng chí phía sau trượt chân. Cả hàng người lập tức chao đảo. Sợi dây căng lên đột ngột, kéo giật mạnh về phía dòng nước đang cuộn xiết.

Chỉ cần một mắt xích buông tay, tất cả sẽ bị cuốn trôi.

Trong khoảnh khắc ấy, tôi không kịp suy nghĩ.

Tôi quấn sợi dây quanh người, dồn toàn bộ sức lực ghì chặt xuống tảng đá dưới chân. Nước dâng lên tới ngực, rồi gần chạm cổ. Mỗi đợt sóng đập vào như muốn nhấn chìm tất cả.

Sức nước kéo ngược lại, căng từng thớ cơ.

Tôi nghiến răng, giữ chặt.

Phía sau, từng người một bám lại được, lấy lại thăng bằng. Tiếng thở dồn dập, tiếng gọi nhau trong hoảng hốt, rồi dần ổn định trở lại.

Khoảng thời gian ấy trôi qua rất chậm.

Như thể chỉ có dòng nước vẫn tiếp tục chảy, còn tất cả chúng tôi đang đứng yên giữa một thử thách không có đường lùi.

Khi người cuối cùng đặt chân được lên bờ bên kia, tôi mới từ từ nới lỏng sợi dây. Lúc ấy, tôi mới nhận ra hai chân mình đã run đến mức gần như không đứng vững.

Tôi bước lên bờ, ngồi xuống, thở dốc.

Không ai nói gì.

Chỉ có ánh mắt nhìn nhau — đủ để hiểu rằng tất cả vừa đi qua một lằn ranh rất mỏng giữa còn và mất.

Nhiệm vụ hoàn thành. Chúng tôi tiếp tục lên đường như chưa có chuyện gì xảy ra.

Nhưng trong lòng tôi, dòng nước ấy vẫn còn chảy mãi.

Nhiều năm sau, khi chiến tranh đã lùi xa, tôi trở lại nơi này. Trên con suối ngày xưa, một cây cầu bê tông đã được dựng lên. Người dân qua lại dễ dàng, trẻ con nô đùa bên bờ nước.

Dòng suối vẫn chảy, nhưng đã hiền hòa hơn trong mắt người nhìn.

Tôi đứng lặng rất lâu.

Không ai còn phải buộc dây, không ai còn phải ghì mình giữa dòng nước dữ.

Nhưng tôi biết, có những ký ức không bao giờ mất đi.

Có những dòng nước, một khi đã đi qua, sẽ không bao giờ quay lại.

Và có những con người, trong khoảnh khắc ngắn ngủi của đời mình, đã chọn đứng lại giữa dòng chảy ấy — để giữ cho người khác được tiếp tục bước đi.

Thời hoa lửa không chỉ được viết bằng những trận đánh lớn.

Nó còn được viết bằng những giây phút lặng thầm như thế.

Những giây phút mà lòng can đảm không cần gọi tên, nhưng vẫn sáng lên — như một dấu ấn không thể phai mờ trong ký ức của mỗi con người.