Đồng Sĩ Nguyên – Vị Tư lệnh lỗi lạc kiến tạo 'trận đồ bát quái' đường Trường Sơn

Tuổi trẻ giác ngộ và quá trình tôi luyện trong khói lửa

Đồng Sĩ Nguyên (1923 – 2019), tên khai sinh là Nguyễn Hữu Vũ, sinh ra tại làng Trung Thôn, xã Quảng Trung, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình – mảnh đất miền Trung kiên cường và giàu truyền thống cách mạng. Sớm giác ngộ lý tưởng độc lập dân tộc, ông tham gia cách mạng từ năm 15 tuổi và vinh dự đứng trong hàng ngũ Đảng Cộng sản Đông Dương vào năm 1939. Trải qua những năm tháng bí mật hoạt động, bị giặc truy lùng gắt gao rồi bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông lần lượt đảm nhận nhiều cương vị chỉ huy quân sự trên các chiến trường Bình - Trị - Thiên và cơ quan Bộ Tổng Tham mưu, từng bước tích lũy bản lĩnh tác chiến và tư duy tổ chức chiến lược.

Tư lệnh Đoàn 559 và kỳ tích biến Trường Sơn thành huyết mạch thần tốc

Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, năm 1967, Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên được Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng giao trọng trách Tư lệnh Đoàn 559 (Bộ đội Trường Sơn). Dưới sự chỉ đạo táo bạo, quyết đoán và tài tình của ông, tuyến đường mòn gùi thồ thô sơ ban đầu đã phát triển thần kỳ thành một mạng lưới giao thông liên hoàn, một 'trận đồ bát quái xuyên rừng rậm' dài gần 20.000km với 5 trục dọc, 21 trục ngang vượt qua dãy Trường Sơn hùng vĩ. Ông đã sáng tạo kết hợp nhiều binh chủng cùng tác chiến: bộ đội công binh mở đường, pháo cao xạ đánh trả máy bay địch, bộ đội vận tải cơ giới bám xe bám tuyến, và đường ống dẫn xăng dầu dài hàng ngàn cây số vươn thẳng tới chiến trường Nam Bộ, bảo đảm chi viện khổng lồ sức người sức của cho cuộc Tổng tiến công mùa Xuân 1975.

Trọn đời cống hiến cho công cuộc tái thiết và dựng xây đất nước

Sau ngày non sông thống nhất, Đồng Sĩ Nguyên được Đảng và Nhà nước tín nhiệm giao giữ nhiều vị trí trọng yếu như Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (Phó Thủ tướng Chính phủ), Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải và Bộ trưởng Bộ Xây dựng. Ông là người đặt nền móng và trực tiếp chỉ đạo hàng loạt đại công trình quốc gia như cầu Thăng Long, Nhà máy Nhiệt điện Phả Lại, Nhà máy Xi măng Bỉm Sơn và đặc biệt là tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại thời kỳ công nghiệp hóa. Ông thanh thản qua đời năm 2019, hưởng thọ 96 tuổi, lưu danh muôn đời như một vị tướng của lòng dân, một nhà lãnh đạo kiệt xuất tận tụy vì sự phồn vinh của dân tộc.