DÒNG SÔNG BA SI – KHÚC TRÁNG CA CỦA NGƯỜI MẸ Ở NGŨ LẠC (Câu chuyện về Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Trương Thị Bính)

Tôi về xã Ngũ Lạc vào một buổi sáng nhiều mây. Con đường làng nhỏ chạy quanh co qua những hàng dừa nước, dẫn tôi đến gần hơn với vùng đất đã đi qua chiến tranh mà vẫn giữ được vẻ bình dị, hiền hòa. Là một cán bộ Đoàn trong hành trình sưu tầm tư liệu về các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, tôi mang theo không chỉ cuốn sổ ghi chép, mà còn là một sự trân trọng sâu sắc dành cho những con người đã làm nên lịch sử bằng chính máu thịt của mình.

Người dân nơi đây nhắc đến Mẹ Trương Thị Bính với một nỗi xúc động khó giấu. Câu chuyện về Mẹ không ồn ào, không được viết bằng những chiến công hiển hách, mà bằng những mất mát lặng thầm – thứ đau đớn nhất mà một con người có thể gánh chịu.

Mẹ sinh năm 1931, lớn lên trên mảnh đất Ngũ Lạc giàu nghĩa tình. Cuộc đời Mẹ gắn liền với ruộng đồng, với những ngày tháng tảo tần nuôi con và sát cánh cùng chồng – đồng chí Thái Văn Ngự, một người cán bộ cách mạng kiên trung. Họ có với nhau bốn người con, một trai, ba gái – một mái ấm giản dị giữa những năm tháng đất nước còn nhiều biến động.

Nhưng rồi chiến tranh đã cuốn tất cả vào vòng xoáy khốc liệt.

Năm 1960, chồng Mẹ – liệt sỹ Thái Văn Ngự – tham gia cách mạng, giữ vai trò Ủy viên Ban cán sự nông hội xã. Ông không chỉ là trụ cột của gia đình mà còn là chỗ dựa tinh thần của bà con trong vùng. Nhưng chỉ một năm sau đó, vào ngày 25 tháng 8 năm 1961, trong một trận càn của địch vào căn cứ xã Ngũ Lạc, ông đã ngã xuống trên đường rút lui, khi vẫn còn mang theo trách nhiệm với đồng đội và quê hương.

Ngày nhận tin chồng hy sinh, Mẹ như chết lặng. Nhưng giữa nỗi đau ấy, Mẹ vẫn phải đứng vững – vì các con, và vì con đường mà chồng mình đã chọn.

Những năm tháng sau đó, Mẹ vừa làm mẹ, vừa làm cha, nuôi các con khôn lớn giữa bom đạn. Và rồi, như một sự tiếp nối không thể tránh khỏi của lịch sử, người con trai duy nhất của Mẹ – liệt sỹ Thái Văn Lạc – đã tiếp bước cha mình.

Sinh năm 1956, khi đất nước còn chìm trong khói lửa, anh sớm ý thức được trách nhiệm của một người con đối với quê hương. Năm 1968, anh tham gia cách mạng, trở thành chiến sỹ thông tin của tỉnh đội Trà Vinh. Tuổi đời còn rất trẻ, nhưng anh đã chọn con đường gian khổ nhất – con đường của những người lính.

Ngày 30 tháng 4 năm 1970, trong một trận đánh vào Trà Vinh, đơn vị của anh hoàn thành nhiệm vụ và rút quân. Nhưng khi đến khu vực cầu Ba Si, máy bay địch bất ngờ bắn trả. Trong làn đạn ác liệt ấy, anh đã anh dũng hy sinh.

Hai lần mất đi người thân yêu nhất…
Một lần tiễn chồng…
Một lần tiễn con…

Tôi không thể tưởng tượng được Mẹ đã phải mạnh mẽ đến mức nào để vượt qua những mất mát ấy. Người dân kể rằng, Mẹ sống lặng lẽ, ít nói, nhưng ánh mắt luôn ánh lên niềm tự hào. Với Mẹ, chồng và con không chỉ là máu thịt, mà còn là những người đã sống trọn vẹn cho Tổ quốc.

Chiều hôm ấy, tôi đứng bên dòng Ba Si lặng lờ trôi. Nước vẫn chảy, như mang theo ký ức của một thời bom đạn. Tôi chợt hiểu rằng, có những dòng sông không chỉ chảy qua đất, mà còn chảy qua lịch sử, qua những hy sinh không thể nào quên.

Năm 2014, Mẹ Trương Thị Bính được truy tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”. Nhưng có lẽ, danh hiệu ấy chỉ là sự ghi nhận của Tổ quốc dành cho một sự thật đã hiện hữu từ lâu – rằng Mẹ là biểu tượng của lòng kiên cường, của sự hy sinh thầm lặng mà vĩ đại.

Tôi rời Ngũ Lạc khi trời bắt đầu đổ nắng. Trong tim mình, câu chuyện về Mẹ vẫn còn vang vọng.

Một người mẹ đã mất đi cả chồng và con vì đất nước.
Một gia đình đã hóa thân vào lịch sử.

Và nơi dòng Ba Si vẫn chảy…
Câu chuyện ấy sẽ còn sống mãi với quê hương.