Dòng Sông Đỏ Lửa – Sông Thạch Hãn

Sông Thạch Hãn hiền hòa chảy qua lòng tỉnh Quảng Trị, nhưng mùa hè năm 1972, dòng sông ấy trở thành "dòng sông đỏ lửa" trong cuộc chiến 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ. Đây là tuyến chi viện duy nhất từ hậu phương vào chiến trường. Đêm đêm, những con đò nhỏ lặng lẽ xuôi dòng, chở theo những người lính trẻ với tuổi đời mười tám, đôi mươi, cùng lương thực, đạn dược tiếp tế cho Thành cổ. Nhưng mưa pháo từ các cứ điểm địch đã biến dòng sông thành địa ngục. Hàng ngàn chiến sĩ đã ngã xuống giữa dòng, xác các anh chìm sâu dưới lòng sông, không kịp trở về với đất mẹ. Nước sông Thạch Hãn những ngày ấy không còn trong xanh, mà nhuộm đỏ màu máu. Cựu chiến binh Lê Bá Dương, người từng vượt sông những ngày đó, đã viết nên những vần thơ lay động lòng người: "Đò lên Thạch Hãn ơi chèo nhẹ / Đáy sông còn đó bạn tôi nằm / Có tuổi hai mươi thành sóng nước / Vỗ yên bờ bãi mãi ngàn năm." Câu thơ như một lời nhắn nhủ với những ai qua sông hãy nhẹ tay chèo, để không làm phiền giấc ngủ ngàn thu của những người lính trẻ đang yên nghỉ dưới đáy sông. Sông Thạch Hãn không chỉ là dòng nước – đó là nghĩa trang không bia mộ, nơi yên nghỉ của biết bao người lính tuổi đôi mươi.