Dòng Sông Không Ngủ (1)

Bùi Văn Khánh vốn là một người dân chài sống bằng nghề đánh cá trên một con sông lớn. Từ khi chiến tranh lan tới, dòng sông quen thuộc ấy không còn yên bình. Ban ngày, nó trông như bao dòng sông khác, nhưng khi đêm xuống, nơi đây trở thành tuyến đường bí mật. Khánh được giao nhiệm vụ làm giao liên, dùng chiếc thuyền gỗ của mình để đưa cán bộ và tài liệu qua sông. Công việc phải diễn ra trong im lặng tuyệt đối, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể trả giá bằng tính mạng. Mỗi chuyến đi thường bắt đầu khi trăng đã khuất. Khánh chèo thuyền không dùng đèn, chỉ dựa vào kinh nghiệm và cảm nhận dòng nước. Anh thuộc từng khúc sông, từng bãi cạn như lòng bàn tay. Một đêm nọ, khi đang chở hai cán bộ qua sông, Khánh phát hiện phía xa có ánh đèn lạ quét qua mặt nước. Đó là dấu hiệu của cuộc tuần tra. Không còn đường quay lại, anh nhanh chóng tắt mái chèo, để thuyền trôi theo dòng nước. Cả ba người nằm im, gần như nín thở. Tiếng động nhỏ nhất cũng có thể khiến họ bị phát hiện. Ánh đèn quét sát mặt nước, lướt qua con thuyền nhỏ. Trong khoảnh khắc ấy, Khánh cảm nhận rõ nhịp tim mình đập mạnh đến mức tưởng như có thể nghe thấy. Sau vài phút căng thẳng, ánh đèn dần xa. Khánh vẫn không vội chèo, mà để thuyền trôi thêm một đoạn dài trước khi tiếp tục hành trình. Khi cập bờ an toàn, một người trong hai cán bộ nắm chặt tay anh, nói nhỏ: “Nếu không có anh, chúng tôi đã không qua được.” Khánh chỉ gật đầu. Với anh, đó không phải là việc lớn lao, mà chỉ là điều cần làm. Suốt những năm tháng ấy, dòng sông chưa bao giờ thực sự “ngủ”. Nó mang theo bao chuyến đi lặng lẽ, bao câu chuyện không tên. Nhiều năm sau, khi chiến tranh đã qua, Khánh vẫn ra sông mỗi ngày. Nhưng giờ đây, anh không còn phải chèo trong bóng tối nữa. Anh nói:
“Ngày xưa, tôi sợ ánh đèn. Còn bây giờ, tôi chỉ mong dòng sông lúc nào cũng sáng.”