Dòng Sông Không Ngủ
Một dòng sông ngày đêm chở người, chở hàng giữa bom đạn đã trở thành chứng nhân cho những chuyến đi không trở lại và sự hy sinh thầm lặng của những con người gắn bó với nó.
Ông Nguyễn Bá Hưng kể rằng, trong chiến tranh, dòng sông không bao giờ được “ngủ”. Ban ngày có thể tạm lắng, nhưng ban đêm là lúc những chuyến ghe bắt đầu. Ông là người lái ghe vận chuyển hàng hóa và đưa bộ đội qua sông. Công việc tưởng chừng quen thuộc, nhưng mỗi chuyến đi đều có thể là chuyến cuối cùng. “Đi trên sông mà lúc nào cũng phải nhìn lên trời,” ông nói, “chỉ sợ máy bay bất ngờ.” Một đêm nọ, ông chở một chuyến hàng quan trọng cùng vài chiến sĩ trẻ. Dòng sông đen đặc, chỉ có ánh trăng mờ chiếu xuống mặt nước. Trong số những người đi cùng có một cậu lính tên là Tuấn – lần đầu đi đường sông, còn lúng túng. “Chú ơi, sông sâu không?” cậu hỏi. Ông Hưng cười: “Sâu, nhưng cứ ngồi yên là được.” Chiếc ghe lặng lẽ lướt đi. Khi gần đến bờ bên kia, tiếng máy bay bất ngờ vang lên. “Cúi xuống!” – ông Hưng hét. Pháo sáng bắn lên, soi rõ mặt sông. Không còn cách nào ẩn nấp. Đạn bắt đầu bắn xuống. Ông Hưng cố giữ tay lái, đưa ghe vào một khu lau sậy gần bờ. Trong lúc hỗn loạn, Tuấn đứng bật dậy, dùng thân mình che cho thùng hàng phía trước – nơi chứa những vật tư quan trọng. “Ngồi xuống!” ông Hưng gọi, nhưng không kịp. Một loạt đạn quét qua. Khi ghe cập được bờ, mọi người nhảy lên nhanh chóng. Họ quay lại… Tuấn không còn. Ông Hưng nói, điều khiến ông ám ảnh nhất là sau trận đó, dòng sông vẫn chảy như không có gì xảy ra. “Như thể nó đã quen với những chuyện như vậy,” ông nói. Những đêm sau, ông vẫn tiếp tục chèo ghe. Dòng sông vẫn không ngủ. Nhiều năm sau, ông đứng bên bờ sông cũ. Nước vẫn trôi, hiền hòa hơn xưa. Nhưng với ông, mỗi con sóng đều mang theo ký ức. Về một cậu lính trẻ, một chuyến đi trong đêm, và một dòng sông đã chứng kiến quá nhiều sự ra đi. Giữa thời hoa lửa, có những con đường không phải là đường đất hay đường rừng. Mà là những dòng sông – lặng lẽ, sâu thẳm, và không bao giờ ngừng chảy, như ký ức của những người đã đi qua.



