DÒNG SÔNG KHÔNG NGỦ
Năm 1971, dòng sông Mã chảy xiết như mang trong mình nỗi bồn chồn của cả thời đại. Những đêm trăng, mặt nước sáng loang như một dải bạc, nhưng vào mùa mưa, nó trở thành con thú dữ, nuốt trọn mọi ánh sáng. Trên bờ sông ấy sống Minh, chàng trai 20 tuổi, làm công tác vận chuyển đường thủy cho đơn vị. Công việc của Minh là chèo thuyền chở hàng vượt qua bãi pháo kích, đưa nhu yếu phẩm vào điểm tập kết trong rừng.

Mệnh lệnh từ dòng nước
Một đêm tháng sáu, mưa rừng đổ xuống thành từng cơn dày đặc. Minh cùng ba người đồng đội chuẩn bị xuất phát. Mỗi chuyến đi là một cược mạng. Địch rải pháo sáng khắp đoạn sông, chỉ cần thuyền lộ bóng là đạn sẽ rơi thẳng xuống.
Minh chạm tay vào mạn thuyền, cảm giác gỗ ẩm lạnh. Anh thì thầm:
— “Đừng phản bội tao lần này.”
Thuyền không trả lời, chỉ khẽ rung khi nước vỗ.
Băng qua lưới lửa
Khi thuyền trườn ra giữa sông, pháo sáng bỗng bật lên trên trời như những con mắt mở trắng. Minh khom người, đưa mái chèo nhẹ như chạm vào hơi thở nước. Chỉ cần mạnh tay một chút, sóng sẽ bật lên, để lại dấu vết.
Phía chân trời, tiếng pháo dội xuống. Những vòng sóng nở ra, đuổi nhau chạy.
— Giữ nhịp đi, Minh! — giọng anh Lưu từ đầu thuyền vọng lại.
Minh nghiến răng, nhịp chèo đều như tiếng tim. Nước lạnh tạt vào mặt anh, nhưng dòng sông đêm ấy không lạnh hơn nỗi sợ bị phát hiện.
Bất ngờ, một quả pháo sáng rơi đúng vào vùng nước trước thuyền, bùng lên như mặt trời nhỏ. Cả con sông bừng sáng.
Không kịp nghĩ, Minh lật thuyền sát vào bờ đá, kéo tấm ngụy trang phủ lên. Cả nhóm nín thở. Tiếng nước nhỏ xuống mũi thuyền nghe rõ như tiếng kim chạm sàn.
Pháo sáng tàn dần, trôi đi như một vì sao chết.
Thuyền sống sót.
Bản nhạc của nước
Khi đến điểm tập kết trong rừng, họ chỉ nghỉ không đầy nửa giờ rồi phải quay về. Nhiệm vụ chưa bao giờ đủ. Phía sau lưng anh là dãy núi chìm trong sương, phía trước mặt là dòng sông vô tận.
Minh ngồi một mình bên mạn thuyền. Nước vỗ nhẹ, như đang thì thầm.
Có lần, người đồng đội kể rằng:
“Sông Mã không ngủ đâu Minh. Ban ngày nó thức vì người đi lại. Ban đêm nó thức vì giữ bí mật cho mình.”
Minh tin thật.
Khi bình yên trở lại
Nhiều năm sau, Minh trở về bờ sông cũ. Chiến tranh đã lùi xa. Dòng sông bây giờ hiền như một người già mỉm cười nhớ chuyện xưa. Trên mặt nước, những đàn cá bơi thành vệt sáng lung linh.
Minh bước xuống bến, chạm tay vào chiếc thuyền gỗ cũ mà dân làng vẫn giữ lại. Những vết xước trên thành thuyền như những nếp nhăn của ký ức.
Anh khẽ nói:
— “Cảm ơn mày, đã đưa tao qua một thời.”
Sông lặng lẽ trôi, mang theo những ngọn đèn đêm, những cơn mưa và cả những trái tim từng đi qua lửa đạn.


