DÒNG SÔNG KHÔNG QUAY LẠI

Dòng sông chảy qua làng Hạ quanh năm hiền lành. Mùa mưa nước đục, mùa nắng trong veo, lặng lẽ như chưa từng mang trên mình bao phận người.

Năm ấy, làng Hạ phải di dời để xây hồ thủy lợi. Người đi thì mang theo đồ đạc, người ở thì mang theo nỗi nhớ. Trong đoàn thanh niên tình nguyện hỗ trợ di dân, có Phúc - chàng trai vừa tốt nghiệp đại học, xung phong về quê làm cán bộ cơ sở.

Phúc được phân công giúp dân tháo dỡ nhà cửa, di chuyển mồ mả, ổn định cuộc sống mới. Công việc nặng nhọc, nhạy cảm, va chạm đủ thứ cảm xúc. Có người khóc, có người giận, có người im lặng đến đáng sợ.

Trong làng có bà Năm, người già nhất vùng. Bà nhất quyết không rời đi.

- “Tôi sống ở đây cả đời, chết cũng ở đây.”

Phúc không thuyết phục. Anh chỉ đến mỗi chiều, ngồi bên hiên, nghe bà kể chuyện dòng sông: chuyện mùa lũ cuốn trôi con trâu, chuyện chồng bà mất trong một lần chèo đò đêm. Nghe đến khi bà thôi khóc, thôi giận.

Ngày cuối cùng trước khi ngăn đập, bà Năm tự xếp đồ. Phúc giúp bà bưng chiếc hũ nhỏ đựng tro cốt chồng. Bà nói:

- “Sông không quay lại, nhưng người thì phải đi tiếp.”

Khi nước hồ dâng lên, cả làng cũ chìm dần. Phúc đứng lặng nhìn dòng nước phủ lên bến cũ. Trong anh, có một nỗi buồn sâu như đáy sông - nhưng cũng có một niềm tin vừa được đặt xuống.

“Có những thứ không giữ được nguyên vẹn,

nhưng cách ta tiễn biệt nó sẽ quyết định ta là ai”