Dòng sông lửa và người lính không lùi bước: Nguyễn Lương Định

Đồng chí Nguyễn Lương Định sinh ngày 8/8/1949 tại phường Đồng Hải, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Ngày 14/7/1968, đồng chí nhập ngũ, đến cuối năm 1968 được điều vào chiến trường Trường Sơn, biên chế thuộc Tiểu đoàn 668, Trung đoàn đường ống 592, Bộ Tư lệnh 559 – Trường Sơn. Trong suốt quá trình công tác, đồng chí Nguyễn Lương Định đã lập nhiều thành tích đặc biệt xuất sắc, thể hiện tinh thần dũng cảm và ý chí quật cường. Tiêu biểu là vào ngày 15/8/1969, tại sông Sê Băng Hiêng (Lào), khi các phuy xăng và bao gạo thả trôi trên sông bị máy bay địch phát hiện và bắn trúng, khiến nhiều phuy xăng bốc cháy lan khắp mặt nước, đồng chí đã nhanh chóng hô hào anh em lao ra giữa dòng lửa để kéo những phuy xăng chưa trúng đạn vào bờ, góp phần cứu được hàng trăm tấn xăng, đảm bảo nguồn tiếp tế cho chiến trường. Không chỉ dũng cảm trong những tình huống khẩn cấp, tại khu vực Pha Bang Nưa – nơi được ví như “túi bom” trên đất bạn Lào, đồng chí tiếp tục thể hiện tinh thần hy sinh quên mình. Tại đây, địch rải dày đặc bom từ trường nhằm ngăn chặn việc lắp đặt đường ống xăng dầu. Dù lực lượng công binh đã tiến hành rà phá, nhưng nguy cơ bom chưa nổ vẫn còn hiện hữu. Trước tình thế đó, Nguyễn Lương Định đã chủ động xin với Đại đội trưởng cho một mình vác ống vượt qua trọng điểm, với suy nghĩ nếu còn bom sót lại thì chỉ một mình anh chịu thiệt hại, tránh tổn thất cho cả đơn vị. Khi đang thực hiện nhiệm vụ, một quả bom từ trường bất ngờ phát nổ, hất tung cả người và ống, khiến đường ống bị biến dạng nghiêm trọng. Hành động quả cảm đó đã góp phần bảo toàn lực lượng cho đơn vị, và đồng chí được tặng thưởng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì, trở thành tấm gương tiêu biểu để toàn Trung đoàn học tập, noi theo. Năm 1970, đồng chí được công nhận là thương binh hạng 1/4 và được đưa ra miền Bắc điều trị. Trải qua nhiều lần phẫu thuật tại Bệnh viện 108, nhưng do thương tật nặng, hai chân bị teo, đồng chí phải gắn bó với chiếc xe lăn suốt quãng đời còn lại. Dù mất đi khả năng đi lại, Nguyễn Lương Định vẫn giữ vững tinh thần “tàn nhưng không phế”. Cùng vợ, đồng chí tảo tần vượt qua khó khăn để chăm lo cho gia đình. Hằng ngày, hình ảnh người thương binh ngồi xe lăn bán vé số trước cổng Trường Đại học Thủy lợi Hà Nội đã trở nên quen thuộc. Trước những cám dỗ vật chất từ kẻ xấu, đồng chí kiên quyết từ chối, giữ trọn phẩm chất cao đẹp của người lính Bộ đội Cụ Hồ, Bộ đội Trường Sơn. Do hậu quả nặng nề của thương tật, sức khỏe ngày càng suy yếu, dù được gia đình và y bác sĩ tận tình chăm sóc, đồng chí vẫn không qua khỏi và từ trần vào năm 2002. Hình tượng Nguyễn Lương Định đã trở thành biểu tượng tiêu biểu của lực lượng đường ống xăng dầu Trường Sơn, truyền cảm hứng sâu sắc cho nhiều thế hệ. Chính từ cuộc đời và chiến công của ông, Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu – nguyên Cục trưởng Cục Kinh tế, Bộ Quốc phòng, hiện là Phó Chủ tịch Hội Trường Sơn Việt Nam, Chủ tịch Hội Đường ống Xăng dầu Trường Sơn – đã sáng tác cuốn tiểu thuyết “Dòng sông mang lửa”, góp phần lan tỏa giá trị lịch sử và tri ân những người lính thầm lặng. Với những đóng góp to lớn, đồng chí Nguyễn Lương Định đã được Đảng, Nhà nước và Quân đội trao tặng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì, Huân chương Kháng chiến hạng Nhì cùng nhiều bằng khen, giấy khen và kỷ niệm chương cao quý khác.