DÒNG SÔNG THẠCH HÃN VÀ NHỮNG NGƯỜI LÍNH KHÔNG TRỞ VỀ

Đã hơn nửa thế kỷ trôi qua nhưng mỗi lần nhắc đến Quảng Trị, ánh mắt của cựu chiến binh Đào Văn Ngọ vẫn đượm buồn. Với ông, Thành cổ Quảng Trị không chỉ là một địa danh lịch sử mà còn là nơi lưu giữ tuổi thanh xuân, tình đồng đội và những mất mát không gì bù đắp được.

Mùa hè năm 1972, khi cuộc chiến tại Quảng Trị bước vào giai đoạn khốc liệt nhất, ông Đào Văn Ngọ cùng đơn vị được lệnh hành quân vào chiến trường. Những ngày đầu đặt chân đến đây, điều khiến ông ám ảnh nhất là tiếng bom, tiếng pháo gần như không ngớt suốt ngày đêm.

Ông kể: “Có những thời điểm địch bắn phá dữ dội đến mức mặt đất rung chuyển liên tục. Cây cối bị san phẳng, hầm hào bị phá hủy. Chúng tôi vừa chiến đấu vừa đào công sự, vừa tranh thủ cứu thương và tiếp tế cho đồng đội.”

Để vào được Thành cổ, nhiều đơn vị phải vượt qua dòng sông Thạch Hãn. Ban đêm, những chiếc thuyền nhỏ lặng lẽ đưa bộ đội sang sông. Ánh đèn bị cấm hoàn toàn để tránh sự phát hiện của địch. Dưới làn nước đen đặc của màn đêm, nhiều chiến sĩ đã vĩnh viễn nằm lại khi chưa kịp đặt chân đến trận địa.

Một kỷ niệm khiến ông Đào Văn Ngọ không thể quên là đêm vượt sông cuối tháng 8 năm 1972. Khi đơn vị đang di chuyển thì pháo địch bất ngờ bắn dồn dập xuống khu vực bờ sông. Nước tung lên trắng xóa. Tiếng gọi nhau, tiếng cáng thương binh xen lẫn tiếng đạn nổ khiến khung cảnh trở nên vô cùng bi thương.

Trong trận pháo kích ấy, một người đồng đội thân thiết của ông đã anh dũng hy sinh. Trước lúc ra đi, người đồng đội trẻ tuổi ấy vẫn nhắn nhủ: “Nếu còn sống trở về, hãy kể cho mọi người biết chúng tôi đã chiến đấu như thế nào.”

Lời dặn ấy theo ông suốt cuộc đời.

Những ngày sau đó, đơn vị tiếp tục bám trụ chiến đấu trong điều kiện vô cùng gian khổ. Thiếu nước uống, thiếu lương thực, nhiều người bị thương nhưng vẫn kiên quyết không rời vị trí. Mỗi mét đất Thành cổ đều được bảo vệ bằng ý chí, lòng dũng cảm và cả máu của những người lính.

Ông xúc động nhớ lại: “Chúng tôi khi ấy chỉ nghĩ đơn giản rằng còn người thì còn trận địa. Không ai tính toán thiệt hơn hay sợ hy sinh. Tất cả đều chung một niềm tin là đất nước nhất định sẽ thắng.”

Sau 81 ngày đêm chiến đấu kiên cường, nhiều đồng đội của ông đã nằm lại mãi mãi nơi Thành cổ Quảng Trị. Chiến tranh kết thúc, ông may mắn trở về quê hương, nhưng ký ức về những người đồng chí đã hy sinh vẫn luôn hiện hữu trong tâm trí.

Mỗi lần trở lại Thành cổ Quảng Trị, đứng bên dòng sông Thạch Hãn, ông lại thắp nén hương tưởng nhớ những người đã ngã xuống. Đối với ông, đó không chỉ là sự tri ân mà còn là lời nhắc nhở về giá trị thiêng liêng của hòa bình.

Ngày nay, cựu chiến binh Đào Văn Ngọ thường xuyên tham gia các buổi gặp mặt, giao lưu truyền thống với đoàn viên, thanh thiếu nhi địa phương. Ông mong muốn thế hệ trẻ hiểu hơn về lịch sử dân tộc, biết trân trọng cuộc sống hòa bình hôm nay và tiếp tục phát huy tinh thần yêu nước, ý chí vươn lên trong học tập, lao động và xây dựng quê hương.