DÒNG SÔNG VẪN CHẢY, NGƯỜI THÌ Ở LẠI
Dòng Thu Bồn vẫn chảy qua Duy Xuyên như bao đời nay, mang theo phù sa, mang theo ký ức của một vùng đất từng đi qua chiến tranh. Trong những ký ức ấy, có tên Nguyễn Văn Lâm – một người con đã không trở về.
Ngày còn nhỏ, Lâm thường ra bờ sông vào mỗi buổi chiều. Anh ngồi trên bãi cát, nhìn dòng nước trôi và thả theo đó những ước mơ của mình. Có khi là ước mơ được đi xa, được nhìn thấy những miền đất khác; có khi lại chỉ là mong muốn giản dị: được sống yên bình trên mảnh đất quê hương.
Nhưng chiến tranh không cho phép những ước mơ ấy ở lại.
Ngày anh lên đường, con sông vẫn lặng lẽ chảy, như không hề hay biết rằng một người con của nó đang rời đi mãi mãi. Lâm đi qua những cánh rừng, những trận địa, mang theo hình ảnh dòng sông quê như một phần máu thịt. Mỗi lần đối diện với hiểm nguy, anh lại nhớ đến dòng nước hiền hòa ấy – như một lời nhắc: phải sống, phải chiến đấu để một ngày nào đó, con sông kia không còn phải chứng kiến cảnh chia ly.
Trong trận càn năm ấy, khi đơn vị rơi vào thế bị bao vây, Lâm là người hiểu rõ tình thế hơn ai hết. Nếu không có người ở lại, tất cả có thể sẽ không còn đường lui. Anh đã không do dự. Trong khoảnh khắc sinh tử, anh chọn cách mà chỉ những người thật sự can đảm mới dám chọn: ở lại để những người khác được đi tiếp.
Khi tiếng súng lắng xuống, chỉ còn lại rừng cây và khói súng. Lâm đã nằm lại nơi ấy, giữa đất trời rộng lớn. Không ai nghe được lời cuối cùng của anh, nhưng có lẽ trong giây phút ấy, anh đã nghĩ đến dòng sông quê – nơi tuổi thơ anh từng trôi qua êm đềm.
Giờ đây, dòng Thu Bồn vẫn chảy. Người làng vẫn ra sông mỗi chiều. Và đôi khi, giữa tiếng nước vỗ bờ, người ta như nghe thấy một điều gì đó rất xa – như tiếng gọi của quá khứ, của một người đã gửi lại tuổi trẻ của mình cho đất nước.
Nguyễn Văn Lâm không trở về. Nhưng có lẽ, anh chưa bao giờ rời đi. Anh vẫn ở đó – trong dòng sông, trong màu đất, và trong trái tim của những người còn sống.



