Dòng suối – nơi ký ức và hiện tại gặp nhau
Con suối làng từng che chở bộ đội vượt bom đạn, nay trở thành nơi vui chơi của trẻ em và sinh hoạt bình yên của người dân. Dòng nước ấy là điểm gặp gỡ giữa ký ức chiến tranh và đời sống hiện tại, nơi quá khứ không mất đi mà lặng lẽ hòa vào nhịp sống hôm nay.
Dòng nước không đổi, con người đổi thay
Con suối vẫn chảy như xưa.
Không nhanh hơn.
Không chậm lại.
Nhưng con người bên suối
đã khác rất nhiều.
“Suối thì vậy, người thì khác,”
ông Nguyễn Văn Tĩnh nói.
Một dòng suối, hai thời gian
Ban ngày,
trẻ em tắm mát, nô đùa.
Buổi chiều,
người già ra ngồi nhìn nước.
Cùng một dòng suối
nhưng hai thời gian chảy song song.
Ký ức đứng lặng bên hiện tại
Khi trẻ con cười vang,
người già im lặng.
Không phải buồn.
Mà là đang nhớ.
“Nghe tiếng cười là biết mình đã đi qua chiến tranh,”
ông Tĩnh nói.
Nơi từng là đường hành quân
Ngày trước,
nước suối che dấu chân bộ đội.
Ban đêm,
người làng đứng chờ trong im lặng.
Bây giờ,
nước chỉ còn việc chảy.
Không gian không kể chuyện
Con suối không kể.
Không nhắc.
Không gợi.
Chỉ con người
khi đứng trước nó
mới nhớ.
Hiện tại không xóa ký ức
Sự yên bình hôm nay
không làm ký ức mất đi.
Ngược lại,
nó làm ký ức trở nên rõ hơn.
“Càng yên, càng nhớ,” ông nói.
Ký ức không áp đặt
Người già không ép trẻ phải nhớ.
Chỉ kể khi trẻ hỏi.
Chỉ nói vừa đủ.
“Ký ức mà nặng quá thì trẻ không mang nổi,”
ông Tĩnh bảo.
Trẻ em mang hiện tại
Trẻ em không mang chiến tranh.
Chúng mang hiện tại.
Mang tiếng cười.
Mang sự vô tư.
Và đó chính là điều
người đi trước mong nhất.
Người già giữ quá khứ
Người già giữ ký ức.
Không để quên.
Không để phai.
Nhưng cũng không để nó
che khuất hiện tại.
Dòng suối nối hai thế hệ
Một bên là người từng lội suối trong đêm bom.
Một bên là trẻ con nghịch nước ban ngày.
Dòng suối đứng giữa.
Không chọn bên nào.
Khi ký ức và hiện tại không đối lập
Ký ức không làm hiện tại nặng nề.
Hiện tại không làm ký ức buồn bã.
Chúng cùng tồn tại
trong sự tôn trọng lẫn nhau.
Một bài học không cần lời dạy
Không cần giảng giải.
Không cần bảng biểu.
Chỉ cần đứng bên suối.
Nhìn nước chảy.
Người hiểu theo cách của mình.
Dòng suối – điểm gặp gỡ lặng lẽ
Chiến tranh đã lùi xa.
Hòa bình ở lại.
Dòng suối làng
không còn là nơi tránh bom.
Nhưng vẫn là nơi
ký ức và hiện tại
lặng lẽ gặp nhau.
Ở đó,
quá khứ được trân trọng,
hiện tại được sống trọn vẹn,
và tương lai được gửi gắm
trong tiếng nước chảy hiền hòa
qua làng quê Hưng Yên.
