Đồng Sỹ Nguyên – 752 xe mở đợt “đột kích vận chuyển” đầu tiên sau cuộc diễn tập năm 1967

Sau cuộc diễn tập “Chiến dịch vận tải” hiệp đồng binh chủng tháng 8/1967, Bộ Tư lệnh Đoàn 559 tiếp tục hoàn thiện cách tổ chức mới trên tuyến Trường Sơn. Cuộc diễn tập đã cho thấy khi vận tải, công binh và phòng không được đặt trong một hệ thống chỉ huy thống nhất, khả năng vận chuyển có thể được nâng lên rõ rệt. Vì vậy, Đồng Sỹ Nguyên quyết định nhanh chóng đưa những kinh nghiệm ấy vào thực tế chiến đấu.

Sau khi toàn bộ lực lượng “vượt khẩu” vào vị trí tập kết, Bộ Tư lệnh cho các đơn vị ổn định trong thời gian ngắn rồi tổ chức một đợt “đột kích vận chuyển”. Theo Báo Quân đội nhân dân, tham gia đợt này có 4 binh trạm 35, 36, 44 và 37, gồm 8 tiểu đoàn công binh, 5 tiểu đoàn cao xạ và 7 tiểu đoàn ô tô với 752 xe. Đây là một lực lượng vận tải tập trung lớn, được tổ chức theo phương thức hiệp đồng giữa nhiều binh chủng.

Trong cách tổ chức mới, đoàn xe không còn đơn độc trên đường. Công binh phải bảo đảm giao thông, khắc phục những đoạn đường bị đánh phá; lực lượng cao xạ bố trí bảo vệ các trọng điểm và đội hình xe; còn các đơn vị vận tải tổ chức đội hình, điều hành việc giao nhận và đưa hàng qua từng cung đường.

Đồng Sỹ Nguyên đặc biệt chú trọng việc khắc phục sự chênh lệch giữa các binh trạm. Ông tổ chức cán bộ cơ quan Bộ Tư lệnh đi xuống các binh trạm phía Nam để kiểm tra, đồng thời truyền đạt kinh nghiệm tổ chức chỉ huy và hiệp đồng đã được thử nghiệm ở các binh trạm phía Bắc.

Trong hồi ức Đường xuyên Trường Sơn, Đồng Sỹ Nguyên cho biết sau thắng lợi bước đầu, Bộ Tư lệnh tiếp tục tổ chức đợt “đột kích” 10 ngày nhằm thực hiện chỉ tiêu vận chuyển tháng 11 và rèn luyện khả năng chỉ huy vận tải tập trung quy mô tiểu đoàn trong thế trận hiệp đồng binh chủng. Riêng Binh trạm 32 được chọn làm nơi xây dựng điển hình; trong một ngày đêm đã chuyển gần 350 tấn hàng vào khu vực Đường 9.

Đợt vận chuyển ấy cho thấy một thay đổi quan trọng trên Trường Sơn: những đoàn xe cơ giới không còn chỉ tìm cách né tránh bom đạn để hoàn thành nhiệm vụ. Chúng bắt đầu được đặt trong một thế trận vận tải có công binh mở đường, cao xạ bảo vệ và hệ thống binh trạm tổ chức chỉ huy.

Từ cuộc diễn tập tháng 8 đến những đoàn xe của đợt “đột kích vận chuyển”, cách tổ chức mới của Đồng Sỹ Nguyên từng bước được kiểm nghiệm trên thực địa. Đó là một trong những bước chuẩn bị để Bộ đội Trường Sơn bước vào mùa khô 1967–1968 với quy mô vận tải và khả năng hiệp đồng lớn hơn.